資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรให้มีระเบียบว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๕ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ พ.ศ. ๒๕๖๐
ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๓ ในระเบียบนี้
การคุมความประพฤติ หมายความว่า การควบคุมและสอดส่องผู้ถูกคุมความประพฤติให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้
การแก้ไขฟื้นฟู หมายความว่า การนำมาตรการต่าง ๆ มาใช้ในการปรับเปลี่ยน แก้ไขและเสริมสร้างทัศนคติ ความคิด และพฤติกรรมของผู้ถูกคุมความประพฤติ รวมทั้งการสงเคราะห์ผู้ถูกคุมความประพฤติ เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น
ผู้อำนวยการ หมายความว่า ผู้อำนวยการสำนักงานคุมประพฤติในสังกัดกรมคุมประพฤติ
พนักงานคุมประพฤติ หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้มีอำนาจหน้าที่ในการคุมประพฤติตามพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙
ผู้ถูกคุมความประพฤติ หมายความว่า ผู้ต้องหา จำเลย นักโทษเด็ดขาด หรือบุคคลอื่นที่ศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ กำหนดให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายบัญญัติภายใต้การคุมความประพฤติของพนักงานคุมประพฤติ
อาสาสมัครคุมประพฤติ หมายความว่า ผู้ซึ่งอธิบดีแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติตามพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙
เจ้าหน้าที่ธุรการ หมายความว่า เจ้าหน้าที่ผู้ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการ ให้ปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการรับส่งคดีและการปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับสำนวนคดี
ข้อ ๔ ให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหาเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้
หมวดทั่วไป
หลักเกณฑ์การคุมความประพฤติ
ข้อ ๕ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการคุมความประพฤติ เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งจากศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจดังนี้
(๑) ศาลมีคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้กระทำความผิดที่เป็นผู้ใหญ่
(๒) ศาลมีคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๓) คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์ หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร มีคำสั่งให้คุมความประพฤตินักโทษเด็ดขาดที่ได้รับการพักการลงโทษและลดวันต้องโทษจำคุก
(๔) บุคคลอื่นตามที่ศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจสั่ง
วิธีการ และเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
การรับคดี
ข้อ ๖ เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่จากศาล ให้เจ้าหน้าที่ธุรการดำเนินการเบื้องต้นดังนี้
(๑) จัดทำทะเบียนคดี และตรวจสอบข้อมูลบุคคล
(๒) ตรวจสอบประวัติการกระทำความผิด
(๓) จัดทำสำนวนคดีโดยการรวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วน
(๔) นำเข้าข้อมูลในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
(๕) ดำเนินการอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย
ข้อ ๗ ให้ผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย พิจารณามอบหมายคดีให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการ
ข้อ ๘ ให้พนักงานคุมประพฤติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการคุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ตามข้อ ๗ บันทึกข้อมูลหรือปรับปรุงข้อมูลในระบบสารสนเทศให้ถูกต้องครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน
การชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
การปฐมนิเทศและการดำเนินการเบื้องต้น
ข้อ ๙ ให้พนักงานคุมประพฤติรวบรวมและตรวจสอบความครบถ้วนของข้อมูลในสำนวนคดี เช่น คำสั่งศาล รายงานการสืบเสาะและพินิจ รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ข้อ ๑๐ ชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามที่ศาลมีคำสั่งแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ด้วยวาจาและลายลักษณ์อักษร พร้อมแจ้งสิทธิและหน้าที่ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ รวมทั้งผลที่จะได้รับจากการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติจากการคุมความประพฤติ ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
ข้อ ๑๑ ให้พนักงานคุมประพฤติจัดปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ เพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ของการคุมความประพฤติ และวิธีการคุมความประพฤติ บริการที่อาจได้รับจากสำนักงานคุมประพฤติ ทั้งนี้ การปฐมนิเทศจะกระทำในวันชี้แจงเงื่อนไขหรือนัดหมายภายหลังก็ได้
ข้อ ๑๒ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการเบื้องต้นแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ดังต่อไปนี้
(๑) บันทึกถ้อยคำผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๒) ดำเนินการเกี่ยวกับตัวผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ เช่น ถ่ายภาพ พิมพ์ลายนิ้วมือ ตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างปัสสาวะ เส้นผม หรือขน เพื่อประโยชน์ในการพิสูจน์บุคคลและเป็นฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟู รวมทั้งสั่งหรือจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด หรือในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาเสพติด รับการตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ ทั้งนี้ การตรวจหรือทดสอบเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ ตามที่กฎหมายกำหนด
(๓) ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ มีอาการบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือและสงเคราะห์ ให้ดำเนินการส่งตัวไปบำบัดรักษาหรือช่วยเหลือสงเคราะห์ในเบื้องต้น
(๔) ในคดีที่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินการติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล ตามที่กฎหมายกำหนด
(๕) ดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันอาชญากรรมและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด
ข้อ ๑๓ ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่มาพบพนักงานคุมประพฤติให้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลและมีหนังสือแจ้งเตือนไปยังผู้ถูกคุมความประพฤติ และเมื่อผู้ถูกคุมความประพฤติมาพบ ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๐ ข้อ ๑๑ และข้อ ๑๒
การวิเคราะห์และจัดทำแผน
ข้อ ๑๔ ให้พนักงานคุมประพฤตินำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมมาวิเคราะห์และจำแนกโดยใช้แบบประเมินตามที่กรมคุมประพฤติกำหนด เพื่อจัดทำแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนการแก้ไขฟื้นฟูด้วย
การดำเนินการคุมความประพฤติและการแก้ไขฟื้นฟู
ข้อ ๑๕ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูที่กำหนดไว้
ข้อ ๑๖ การดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการดังนี้
(๑) จัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด เช่น การรายงานตัว การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การประกอบอาชีพ เงื่อนไขให้กระทำการ หรือห้ามกระทำการ
(๒) ให้ดำเนินการสอดส่องยังที่พักอาศัยหรือสถานที่ทำงานหรือสถานที่อื่นใดเพื่อเยี่ยมเยียน ติดตาม ดูแล ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้ ทั้งนี้ อาจมอบหมายอาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการแทนได้
(๓) ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยคำสั่งศาลหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวกับการคุมความประพฤติของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เปลี่ยนแปลงไป ให้ดำเนินการตรวจสอบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว และแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้ก่อน หากไม่อาจดำเนินการเพื่อคุมความประพฤติต่อไปได้ หรือควรจะได้มีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ ให้จัดทำรายงานและความเห็นต่อศาลโดยเร็ว ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๑ ส่วนที่ ๖
(๔) การดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
ข้อ ๑๗ การดำเนินการตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู ให้พนักงานคุมประพฤติจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ได้รับการแก้ไขฟื้นฟูตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู ให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ความจำเป็น และความต้องการของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่แต่ละราย เช่น การให้คำปรึกษารายบุคคล หรือรายกลุ่ม การจัดให้เข้ารับการอบรมความรู้ การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การให้การสงเคราะห์เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่สามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้ ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง
ข้อ ๑๘ ในคดีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ให้พนักงานคุมประพฤติตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่หรือไม่ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๑๙ การดำเนินการตามข้อ ๑๖ และข้อ ๑๗ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๒๐ การดำเนินการตามข้อ ๑๖ และข้อ ๑๗ พนักงานคุมประพฤติอาจมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติ หรือประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
ข้อ ๒๑ ในคดีที่มีผู้เสียหาย หากผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่หรือผู้เสียหาย ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้มีการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และอีกฝ่ายหนึ่งยินยอม ให้จัดให้มีการดำเนินการดังกล่าว ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๒๒ ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ร้องขอและพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควรเพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ พนักงานคุมประพฤติอาจพิจารณาส่งคดีให้สำนักงานคุมประพฤติอื่นดำเนินการแทนก็ได้
การติดตามและประเมินผล
ข้อ ๒๓ ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการคุมความประพฤติเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
ข้อ ๒๔ ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการแก้ไขฟื้นฟูเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ โดยประเมินผลตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการ หรือระดับของความเสี่ยงหรือแนวโน้มการกระทำความผิดซ้ำ หากพบว่ามีข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไป ให้ปรับแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผนตามที่กฎหมายกำหนด
การจัดทำรายงาน
ข้อ ๒๕ ให้พนักงานคุมประพฤติจัดทำรายงานและความเห็นการคุมความประพฤติในกรณี ดังต่อไปนี้
(๑) ให้พ้นการคุมความประพฤติ ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดครบถ้วนและครบระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๒) ให้พ้นการคุมความประพฤติก่อนกำหนด ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี และมีข้อมูลบ่งชี้ว่าผู้ถูกคุมความประพฤติกลับตนเป็นพลเมืองดีแล้ว โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในระยะเวลาที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
(๓) ให้เพิกถอนการคุมความประพฤติ ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดได้ด้วยเหตุจำเป็น เช่น ป่วยจนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขได้ หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก ซึ่งมีระยะเวลายาวนานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติหรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลบวกโทษที่รอการลงโทษไว้ในคดีที่คุมความประพฤติด้วยแล้ว หรือไปอยู่ต่างประเทศ ซึ่งมีระยะเวลานานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่ทราบเหตุ ทั้งนี้ ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๔) ให้การคุมความประพฤติสิ้นสุด ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ถึงแก่กรรม
(๕) ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกำหนด ให้จัดทำรายงานและความเห็นเสนอต่อศาลเพื่อแก้ไขเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาหรือคำสั่งเกี่ยวกับการลงโทษโดยเร็ว ภายในสิบห้าวัน นับแต่ดำเนินการแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้แล้ว ทั้งนี้ ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
ข้อ ๒๖ กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่คัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงานคุมประพฤติ ให้พนักงานคุมประพฤตินำพยานหลักฐานเข้าสืบประกอบรายงานและความเห็น
ข้อ ๒๗ ให้สำนักงานคุมประพฤติติดตามคำสั่งศาลในข้อ ๒๕ (๒) (๓) (๔) และ (๕) และให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามที่ศาลมีคำสั่ง แล้วแต่กรณี
ข้อ ๒๘ เมื่อดำเนินการเสนอรายงานต่อศาลแล้ว ให้พนักงานคุมประพฤติบันทึกความเห็นและคำสั่งศาล ตามข้อ ๒๕ ในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
การรับคดี
ข้อ ๒๙ เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนจากศาล ให้เจ้าหน้าที่ธุรการดำเนินการเบื้องต้นดังนี้
(๑) จัดทำทะเบียน ตรวจสอบข้อมูลบุคคล
(๒) ตรวจสอบประวัติการกระทำความผิด
(๓) จัดทำสำนวนคดีโดยการรวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วน
(๔) นำเข้าข้อมูลในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
(๕) ดำเนินการอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย
ข้อ ๓๐ ให้ผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย พิจารณามอบหมายคดีให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการ
ข้อ ๓๑ ให้พนักงานคุมประพฤติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการคุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนตามข้อ ๓๐ บันทึกข้อมูลหรือปรับปรุงข้อมูลในระบบสารสนเทศให้ถูกต้อง ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน
การชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
การปฐมนิเทศและการดำเนินการเบื้องต้น
ข้อ ๓๒ ให้พนักงานคุมประพฤติรวบรวมและตรวจสอบความครบถ้วนของข้อมูลในสำนวนคดี เช่น คำสั่งศาล รายงานการสืบเสาะและพินิจจากสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ข้อ ๓๓ ชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามที่ศาลมีคำสั่งแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนด้วยวาจาและลายลักษณ์อักษร พร้อมแจ้งสิทธิและหน้าที่ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน รวมทั้งผลที่จะได้รับจากการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติจากการคุมความประพฤติตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
ในการชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามวรรคหนึ่ง จะต้องมีบิดามารดา ผู้ปกครอง บุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลเด็กหรือเยาวชน หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนร้องขอ เข้าร่วมรับฟังการชี้แจงเงื่อนไขด้วย
ข้อ ๓๔ ให้พนักงานคุมประพฤติจัดปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ของการคุมความประพฤติ และวิธีการคุมความประพฤติ บริการที่อาจได้รับจากสำนักงานคุมประพฤติ ทั้งนี้ การปฐมนิเทศจะกระทำในวันชี้แจงเงื่อนไขหรือนัดหมายภายหลังก็ได้
ในการปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนตามวรรคหนึ่ง จะต้องมีบิดามารดา ผู้ปกครอง บุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลเด็กหรือเยาวชน หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนร้องขอ เข้าร่วมรับฟังการปฐมนิเทศด้วย
ข้อ ๓๕ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการเบื้องต้นแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ดังต่อไปนี้
(๑) บันทึกถ้อยคำผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๒) ดำเนินการเกี่ยวกับตัวผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน เช่น การถ่ายภาพ พิมพ์ลายนิ้วมือ ตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างปัสสาวะ เส้นผม หรือขน เพื่อประโยชน์ในการพิสูจน์บุคคลและเป็นฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟู รวมทั้งสั่งหรือจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด หรือในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาเสพติด รับการตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ ทั้งนี้ การตรวจหรือทดสอบเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ ตามที่กฎหมายกำหนด
(๓) ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมีอาการบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือและสงเคราะห์ ให้ดำเนินการส่งตัวไปบำบัดรักษาหรือช่วยเหลือสงเคราะห์ในเบื้องต้น
(๔) ในคดีที่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินการติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล การดำเนินการดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล ตามที่กฎหมายกำหนด
(๕) ดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้ เพื่อประโยชน์ในการป้องกันอาชญากรรมและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด
ข้อ ๓๖ ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่มาพบพนักงานคุมประพฤติ ให้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลและมีหนังสือแจ้งเตือนไปยังผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน และเมื่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมาพบให้ดำเนินการตามข้อ ๓๓ ข้อ ๓๔ และข้อ ๓๕ ต่อไป
ข้อ ๓๗ ให้พนักงานคุมประพฤติแนะนำแก่บิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย เกี่ยวกับการเลี้ยงดู การอบรมสั่งสอน และการใด ๆ ที่จำเป็นและเหมาะสม รวมถึงการปรับปรุงตนเองของบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย
การวิเคราะห์และจัดทำแผน
ข้อ ๓๘ ให้พนักงานคุมประพฤตินำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมมาวิเคราะห์และจำแนกโดยใช้แบบประเมินตามที่กรมคุมประพฤติกำหนด เพื่อจัดทำแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟู ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน และบิดามารดา ผู้ปกครอง บุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนร้องขอ มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนด้วย โดยให้คำนึงถึงแผนและเงื่อนไขที่กำหนดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัวด้วย
การดำเนินการคุมความประพฤติและการแก้ไขฟื้นฟู
ข้อ ๓๙ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูที่กำหนดไว้
ข้อ ๔๐ การดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติ ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการดังนี้
(๑) จัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด เช่น การรายงานตัว การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การศึกษา เงื่อนไขให้กระทำการ หรือห้ามกระทำการ
(๒) ให้ดำเนินการสอดส่องยังที่พักอาศัยหรือสถานศึกษา หรือสถานที่ทำงาน หรือสถานที่อื่นใด เพื่อเยี่ยมเยียน ติดตาม ดูแล ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ปฏิบัติตามเงื่อนไข และสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้ ทั้งนี้ อาจมอบหมายอาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการแทนได้
(๓) ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยคำสั่งศาลหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวกับการคุมความประพฤติของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเปลี่ยนแปลงไป ให้ดำเนินการตรวจสอบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว และแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้ก่อน หากไม่อาจดำเนินการเพื่อคุมความประพฤติต่อไปได้ หรือควรจะได้มีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ ให้จัดทำรายงานและความเห็นต่อศาลโดยเร็ว ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๒ ส่วนที่ ๖
(๔) ให้คำแนะนำแก่บิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย เกี่ยวกับการเลี้ยงดู การอบรมสั่งสอน และการใด ๆ ที่จำเป็นและเหมาะสม รวมถึงการปรับปรุงตนเองของบิดามารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย เพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๕) การดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
ข้อ ๔๑ การดำเนินการตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู ให้พนักงานคุมประพฤติจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนได้รับการแก้ไขฟื้นฟูตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู ให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนแต่ละราย เช่น การให้คำปรึกษารายบุคคลหรือรายกลุ่ม การจัดให้เข้ารับการอบรมความรู้ การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การให้การสงเคราะห์ เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนสามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้ ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง
การดำเนินการสงเคราะห์ตามวรรคหนึ่ง หากผู้ถูกคุมประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ตกอยู่ในสภาพจำต้องได้รับการสงเคราะห์หรือคุ้มครองสวัสดิภาพ พนักงานคุมประพฤติจะต้องให้การช่วยเหลือเบื้องต้นและแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็กโดยมิชักช้า
ข้อ ๔๒ ในคดีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้ถูกคุมความประพฤติเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ให้พนักงานคุมประพฤติตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายผู้ถูกคุมความประพฤติหรือไม่ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๔๓ การดำเนินการตามข้อ ๔๐ และข้อ ๔๑ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๔๔ การดำเนินการตามข้อ ๔๐ และข้อ ๔๑ พนักงานคุมประพฤติอาจมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติ หรือประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
ข้อ ๔๕ ในคดีที่มีผู้เสียหาย หากผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน หรือผู้เสียหายฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้มีการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และอีกฝ่ายหนึ่งยินยอมให้จัดให้มีการดำเนินการดังกล่าว ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ ตามที่กฎหมายกำหนด
ข้อ ๔๖ ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนร้องขอและพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควร เพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน พนักงานคุมประพฤติอาจพิจารณาส่งคดีให้สำนักงานคุมประพฤติอื่นดำเนินการแทนก็ได้
การติดตามและประเมินผล
ข้อ ๔๗ ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการคุมความประพฤติเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
ข้อ ๔๘ ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการแก้ไขฟื้นฟูเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ โดยประเมินผลตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการ หรือระดับของความเสี่ยงหรือแนวโน้มการกระทำความผิดซ้ำ หากพบว่ามีข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไปให้ปรับแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
การจัดทำรายงาน
ข้อ ๔๙ ให้พนักงานคุมประพฤติจัดทำรายงานและความเห็นการคุมความประพฤติในกรณี ดังต่อไปนี้
(๑) ให้พ้นการคุมความประพฤติ ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดครบถ้วนและครบระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๒) ให้พ้นการคุมความประพฤติก่อนกำหนด ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี และมีข้อมูลบ่งชี้ว่าผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนกลับตนเป็นพลเมืองดีแล้ว โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในระยะเวลาที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๓) ให้เพิกถอนการคุมความประพฤติ ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดได้ด้วยเหตุจำเป็น เช่น ป่วยจนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขได้หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกซึ่งมีระยะเวลายาวนานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลบวกโทษที่รอการลงโทษไว้ในคดีที่คุมความประพฤติด้วยแล้ว หรือไปอยู่ต่างประเทศ ซึ่งมีระยะเวลานานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่ทราบเหตุ ทั้งนี้ ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๔) ให้การคุมความประพฤติสิ้นสุด ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนถึงแก่กรรม
(๕) ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกำหนด ให้จัดทำรายงานและความเห็นเสนอต่อศาลเพื่อแก้ไขเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาหรือคำสั่งเกี่ยวกับการลงโทษโดยเร็ว ภายในสิบห้าวัน นับแต่ดำเนินการแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้แล้ว ทั้งนี้ ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ พ.ศ. 2560 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_ca8283b9faf00b0d
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com