資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยบทบาทและวิธีการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ
และบทบาทของภาคประชาชน
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรให้มีระเบียบว่าด้วยบทบาทและวิธีปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติและบทบาทของภาคประชาชน
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง มาตรา ๑๔ (๑๑) มาตรา ๑๗ วรรคสาม และมาตรา ๔๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมจึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยบทบาทและวิธีการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติและบทบาทของภาคประชาชน พ.ศ. ๒๕๖๐
ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๓ บรรดาระเบียบ ข้อบังคับ และคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน
ข้อ ๔ ในระเบียบนี้
การแก้ไขฟื้นฟู หมายความว่า การนำมาตรการหรือวิธีการต่าง ๆ มาใช้ในการปรับเปลี่ยน แก้ไข และเสริมสร้างทัศนคติ ความคิด และพฤติกรรม รวมถึงการสงเคราะห์ผู้กระทำผิดเพื่อให้ผู้กระทำผิดมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น
สอดส่อง หมายความว่า ไปเยี่ยมเยียน ติดตาม สอบถาม แนะนำ ช่วยเหลือ ตักเตือน หรือดำเนินการใด ๆ เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้
การสงเคราะห์ หมายความว่า การดำเนินการตามมาตรา ๔๐ แห่งพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙
อาสาสมัครคุมประพฤติ หมายความว่า ผู้ซึ่งอธิบดีกรมคุมประพฤติแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติตามพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙
ภาคประชาชน หมายความว่า บุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่เข้ามาทำงานร่วมกับกรมคุมประพฤติ
ผู้ถูกสืบเสาะและพินิจ หมายความว่า ผู้ต้องหา จำเลย นักโทษเด็ดขาด หรือบุคคลอื่นซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้เข้าสู่กระบวนการสืบเสาะและพินิจของพนักงานคุมประพฤติ
ผู้ถูกคุมความประพฤติ หมายความว่า ผู้ต้องหา จำเลย นักโทษเด็ดขาด หรือบุคคลอื่นที่ศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ กำหนดให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายบัญญัติภายใต้การคุมความประพฤติของพนักงานคุมประพฤติ
ผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย หมายความว่า ผู้พ้นจากการคุมความประพฤติ ผู้ได้รับการปล่อยตัวเมื่อพ้นโทษ ผู้ผ่านการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด เด็กหรือเยาวชนที่ได้รับการปล่อยตัวพ้นจากการฝึกอบรมครบตามคำพิพากษาแล้ว
ข้อ ๕ ให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้ และให้มีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหาเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้
บทบาทและวิธีการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ
บทบาทของอาสาสมัครคุมประพฤติ
ข้อ ๖ อาสาสมัครคุมประพฤติมีบทบาทในการช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติดังนี้
(๑) แก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด
(๒) ติดตาม ดูแลช่วยเหลือ สงเคราะห์ ผู้กระทำผิดหรือผู้ได้รับการสงเคราะห์
(๓) แสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้กระทำผิด
(๔) ส่งเสริมสนับสนุนภารกิจของกรมคุมประพฤติ
(๕) มีส่วนร่วมในการป้องกันอาชญากรรม
(๖) บทบาทหน้าที่อื่นตามที่อธิบดีกรมคุมประพฤติมอบหมาย
ทั้งนี้ ในการปฏิบัติหน้าที่ ตาม (๑) (๖) ให้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของพนักงานคุมประพฤติ
วิธีการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ
สอดส่อง แก้ไขฟื้นฟู สงเคราะห์ผู้กระทำผิด
ข้อ ๗ การมอบหมายงานให้อาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติให้พิจารณาตามความจำเป็น เหมาะสมกับความรู้ ความสามารถ และความพร้อมของอาสาสมัครคุมประพฤติ
กรณีมอบหมายงานคดีให้พิจารณาตามความเหมาะสมกับความรู้ความสามารถ ศักยภาพ และปริมาณคดีที่มีอยู่ในความรับผิดชอบของอาสาสมัครคุมประพฤติ
ข้อ ๘ เมื่ออาสาสมัครคุมประพฤติได้รับมอบหมายงานคดีสอดส่องผู้ถูกคุมความประพฤติ ให้อาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้
(๑) ตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสาร ศึกษาข้อมูลเบื้องต้น และวางแผนการทำงาน
(๒) แนะนำตนเอง พร้อมแสดงบัตรประจำตัวอาสาสมัครคุมประพฤติ
(๓) สอบถาม และบันทึกรายละเอียดการออกสอดส่องตามแบบรายงานที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๔) รายงานผลการสอดส่องให้สำนักงานคุมประพฤติทราบตามที่พนักงานคุมประพฤติกำหนด
การเข้าไปในเคหสถานหรือสถานที่ใด ๆ ที่ผู้ถูกคุมความประพฤติพักอาศัยหรือทำการงานหรือมีความเกี่ยวข้องด้วย ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของเคหสถานหรือสถานที่นั้นก่อน
ข้อ ๙ กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติประสบปัญหาจำเป็นที่ต้องได้รับการแก้ไขในด้านการประกอบอาชีพ ด้านความประพฤติ ด้านจิตใจ หรือปัญหาอื่นใดที่ส่งผลต่อการแก้ไขฟื้นฟู ให้อาสาสมัครคุมประพฤติให้คำปรึกษา แนะนำ ตักเตือนผู้ถูกคุมความประพฤติ เพื่อแก้ไขฟื้นฟูให้กลับตนเป็นพลเมืองดีและปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
ข้อ ๑๐ กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติจำ เป็นต้องได้รับการสงเคราะห์ ให้อาสาสมัครคุมประพฤติรายงานไปยังสำนักงานคุมประพฤติเพื่อให้การสงเคราะห์ต่อไป
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง อาสาสมัครคุมประพฤติอาจให้การสงเคราะห์ตามกำลังความสามารถ
ข้อ ๑๑ กรณีอาสาสมัครคุมประพฤติประสบปัญหาในการปฏิบัติงานที่ทำให้ไม่สามารถปฏิบัติงานต่อไปได้ หรือมีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไป ให้อาสาสมัครคุมประพฤติรายงานและส่งเอกสารทั้งหมดให้สำนักงานคุมประพฤติโดยเร็ว
ข้อ ๑๒ อาสาสมัครคุมประพฤติที่รับคดีแล้วไม่รายงานผล หรือไม่ได้แจ้งผลให้พนักงานคุมประพฤติทราบตามระยะเวลาที่กำหนด ให้พนักงานคุมประพฤติสอบถามความคืบหน้าในการดำเนินการ หรืออาจออกไปพบเพื่อสอบถามปัญหาอุปสรรค หรือข้อขัดข้องในการดำเนินการ
หากอาสาสมัครคุมประพฤติรับคดีแล้วไม่สามารถปฏิบัติงานที่อยู่ในความรับผิดชอบได้ ให้พนักงานคุมประพฤติมีหนังสือขอยกเลิกการมอบหมายงาน และให้อาสาสมัครคุมประพฤติส่งข้อมูลกลับสำนักงานคุมประพฤติทันที
ข้อ ๑๓ เมื่ออาสาสมัครคุมประพฤติปฏิบัติงานคดีตามที่รับมอบหมายเสร็จสิ้นให้รายงานผลและจัดส่งเอกสารทั้งหมดให้สำนักงานคุมประพฤติ เพื่อรวบรวมและบันทึกผลการปฏิบัติงาน
การติดตาม เยี่ยมเยียน และการสงเคราะห์ผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย
ข้อ ๑๔ เมื่ออาสาสมัครคุมประพฤติได้รับมอบหมายให้ออกไปติดตาม เยี่ยมเยียนผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย ให้อาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้
(๑) ตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสาร ศึกษาข้อมูลเบื้องต้น และวางแผนการทำงาน
(๒) แนะนำตนเอง พร้อมแสดงบัตรประจำตัวอาสาสมัครคุมประพฤติ
(๓) สอบถามและบันทึกรายละเอียดการติดตาม ตามแบบรายงานที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๔) รายงานผลการดำเนินการให้สำนักงานคุมประพฤติทราบตามที่พนักงานคุมประพฤติกำหนดไว้
การเข้าไปในเคหสถานหรือสถานที่ใด ๆ ที่ผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย พักอาศัยหรือทำการงานหรือมีความเกี่ยวข้องด้วย ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของเคหสถานหรือสถานที่นั้นก่อน
ข้อ ๑๕ อาสาสมัครคุมประพฤติต้องให้คำปรึกษา แนะนำผู้กระทำผิดภายหลังปล่อยเพื่อให้กลับตนเป็นพลเมืองดี และไม่หวนกลับไปกระทำผิดซ้ำ
ข้อ ๑๖ ในกรณีที่ผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย จำเป็นต้องได้รับการสงเคราะห์ ให้อาสาสมัครคุมประพฤติรายงานไปยังสำนักงานคุมประพฤติเพื่อให้การสงเคราะห์ต่อไป
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง อาสาสมัครคุมประพฤติอาจให้การสงเคราะห์ตามกำลังความสามารถ
ข้อ ๑๗ เมื่ออาสาสมัครคุมประพฤติออกติดตาม เยี่ยมเยียนและให้การสงเคราะห์ผู้กระทำผิดภายหลังปล่อยเสร็จสิ้น ให้รายงานผลและจัดส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องให้สำนักงานคุมประพฤติเพื่อรวบรวมและบันทึกผลการปฏิบัติงาน
หากอาสาสมัครคุมประพฤติไม่รายงานผลหรือไม่ได้แจ้งผลให้ทราบตามระยะเวลาที่กำหนด ให้พนักงานคุมประพฤติสอบถามความคืบหน้าในการดำเนินการหรือออกไปพบเพื่อสอบถามปัญหาอุปสรรคข้อขัดข้องในการดำเนินการ
เมื่อได้ดำเนินการตามวรรคสองแล้ว อาสาสมัครคุมประพฤติยังไม่รายงานผลให้ทราบ ให้พนักงานคุมประพฤติมีหนังสือขอยกเลิกการมอบหมายงาน และให้อาสาสมัครคุมประพฤติส่งข้อมูลกลับสำนักงานคุมประพฤติทันที
แสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้กระทำผิด
ข้อ ๑๘ การมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติในการแสวงหาข้อเท็จจริง พนักงานคุมประพฤติควรพิจารณาตามความจำเป็น ความรู้ ความสามารถ ศักยภาพ และปริมาณคดีที่มีอยู่ในความรับผิดชอบ โดยอาจพิจารณามอบหมาย ดังต่อไปนี้
(๑) ตรวจสอบที่พักอาศัยและสภาพแวดล้อมของผู้ถูกสืบเสาะและพินิจ
(๒) สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับนักโทษเด็ดขาด ที่จะได้รับการพิจารณาพักการลงโทษ หรือลดวันต้องโทษจำคุก
ข้อ ๑๙ เมื่ออาสาสมัครคุมประพฤติได้รับมอบหมายให้ออกไปแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้ถูกสืบเสาะและพินิจ อาสาสมัครคุมประพฤติต้องดำเนินการดังนี้
(๑) ตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสาร ศึกษาข้อมูลเบื้องต้น และวางแผนการทำงาน
(๒) แนะนำตนเอง พร้อมแสดงบัตรประจำตัวอาสาสมัครคุมประพฤติ
(๓) สอบถามและบันทึกรายละเอียดข้อมูล ตามแบบรายงานที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๔) รายงานผลการแสวงหาข้อเท็จจริงให้สำนักงานคุมประพฤติทราบ
การเข้าไปในเคหสถานหรือสถานที่ใด ๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับผู้ถูกสืบเสาะและพินิจต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของเคหสถานหรือสถานที่นั้นก่อน
ข้อ ๒๐ หากอาสาสมัครคุมประพฤติไม่รายงานผลให้ทราบภายในระยะเวลาที่กำหนดหรืออาสาสมัครคุมประพฤติมีเหตุขัดข้องไม่สามารถปฏิบัติงานได้ ให้พนักงานคุมประพฤติมีหนังสือขอยกเลิกการมอบหมายงาน และให้อาสาสมัครคุมประพฤติส่งข้อมูลกลับสำนักงานคุมประพฤติทันที
ส่งเสริมสนับสนุนภารกิจของกรมคุมประพฤติ
ข้อ ๒๑ อาสาสมัครคุมประพฤติเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งเสริมสนับสนุนการดำเนินงานตามภารกิจของกรมคุมประพฤติดังนี้
(๑) สนับสนุนการจัดกิจกรรมเพื่อการแก้ไขฟื้นฟู
(๒) สร้างเครือข่ายในการแก้ไข ฟื้นฟู สงเคราะห์ผู้กระทำผิดและผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย
(๓) เผยแพร่ความรู้และประชาสัมพันธ์ภารกิจกรมคุมประพฤติ และกระทรวงยุติธรรมและช่วยเหลืองานอื่น ๆ ตามที่กรมคุมประพฤติหรือกระทรวงยุติธรรมมอบหมาย
การมีส่วนร่วมในการป้องกันอาชญากรรม
ข้อ ๒๒ อาสาสมัครคุมประพฤติมีส่วนร่วมในการป้องกันอาชญากรรมดังนี้
(๑) สอดส่อง ดูแล เฝ้าระวัง แจ้งเบาะแสการกระทำความผิดกฎหมายภายในชุมชน
(๒) ให้ความรู้หรือจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างความร่วมมือของประชาชน ในการป้องกันตนเองและรักษาความสงบเรียบร้อยภายในชุมชน
(๓) ร่วมคิดและวางแผนกับบุคคล ชุมชน หรือหน่วยงานอื่นในการจัดกิจกรรม เพื่อป้องกันอาชญากรรมในชุมชน
(๔) บำเพ็ญประโยชน์และประพฤติตนเป็นตัวอย่างให้แก่สังคม
บทบาทและการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน
บทบาทของภาคประชาชน
ข้อ ๒๓ ภาคประชาชนมีบทบาทดังนี้
(๑) แก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด
(๒) สงเคราะห์ผู้กระทำผิดและผู้กระทำผิดภายหลังปล่อย
(๓) สนับสนุนการดำเนินงานตามภารกิจกรมคุมประพฤติ
ทั้งนี้ การปฏิบัติหน้าที่ตาม (๑) (๓) ให้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของพนักงานคุมประพฤติ
การมีส่วนร่วมของภาคประชาชน
ข้อ ๒๔ กรมคุมประพฤติมีหน้าที่ส่งเสริมสนับสนุนภาคประชาชนให้เข้ามามีส่วนร่วมภายใต้การกำกับดูแลของพนักงานคุมประพฤติ ดังต่อไปนี้
(๑) ในการแก้ไขฟื้นฟูและการสงเคราะห์เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้กระทำผิดหวนกลับไปกระทำผิดซ้ำ
(๒) ในการสร้างเครือข่ายร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาชน เพื่อช่วยเหลือภารกิจของกรมคุมประพฤติ
(๓) มีส่วนร่วมอื่น ๆ ตามที่ได้รับการประสานจากสำนักงานคุมประพฤติ
การกำกับดูแลอาสาสมัครคุมประพฤติและภาคประชาชน
ข้อ ๒๕ สำนักงานคุมประพฤติมีบทบาทในการกำกับ ดูแล ติดตามการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ และส่งเสริมหน่วยงาน องค์กรและภาคประชาชน ให้เข้ามามีส่วนร่วมในภารกิจของกรมคุมประพฤติ
ข้อ ๒๖ กรมคุมประพฤติมีบทบาทในการส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมหรือการดำเนินงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ และส่งเสริมหน่วยงาน องค์กรและภาคประชาชน ให้เข้ามามีส่วนร่วมในภารกิจของกรมคุมประพฤติ
ประกาศ ณ วันที่ ๑๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สุวพันธุ์ ตันยุวรรธนะ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
พิมพ์มาดา/ภวรรณตรี/จัดทำ
๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๐
[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๓๔ ง/หน้า ๑/๑๗ พฤษภาคม ๒๕๖๐
ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยบทบาทและวิธีการปฏิบัติงานของอาสาสมัครคุมประพฤติ และบทบาทของภาคประชาชน พ.ศ. 2560 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_cca2010136b23538
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com