ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นและหลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ

• จำนวนมาตรา: 23

บทเฉพาะกาล

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

เรื่อง หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น

และหลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ

โดยที่ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การป้องกันและระงับอัคคีภัยในสถาน

ประกอบการเพื่อความปลอดภัยในการทำงานสำหรับลูกจ้าง ลงวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2534

มาตรา ข้อ 19

ข้อ 19 (3) กำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างเข้ารับการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงาน

ที่ทางราชการกำหนดหรือยอมรับไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนลูกจ้างในแต่ละหน่วยงานของ

สถานประกอบการ และข้อ 36 วรรคสาม กำหนดให้นายจ้างจัดให้มีการฝึกซ้อมดับเพลิงและ

การฝึกซ้อมหนีไฟอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง ถ้านายจ้างไม่สามารถฝึกซ้อมดับเพลิงหรือหนีไฟได้เอง

ให้ขอความร่วมมือหน่วยงานดับเพลิงท้องถิ่น หรือหน่วยงานที่ทางราชการรับรองช่วยดำเนินการ

ฝึกซ้อม ดังนั้น เพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนดดังกล่าว อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

จึงกำหนดหลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น และหลักเกณฑ์

การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนี้ไฟไว้ ดังต่อไปนี้

หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น

มาตรา ข้อ 1

ข้อ 1 ผู้ใดประสงค์จะขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น

ให้ยื่นคำขอต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายพร้อมทั้งแนบ

เอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้

(1) สำเนาทะเบียนบ้าน จำนวนหนึ่งฉบับ

(2) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน จำนวนหนึ่งฉบับ

(3) กรณีเป็นนิติบุคคล ให้แสดงหลักฐานการจดทะเบียนนิติบุคคล จำนวน

หนึ่งฉบับ

(4) เอกสารแสดงที่ตั้งหน่วยงานพร้อมแผนที่แสดงที่ตั้งโดยสังเขป จำนวน

หนึ่งฉบับ

(5) รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาที่อบรม การฝึกภาคสนาม ระยะเวลาที่ทำการ

ฝึกอบรม อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรม และสถานที่ฝึกภาคสนาม จำนวนห้าชุด

(6) รายละเอียดเกี่ยวกับคุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรม พร้อมด้วยหลักฐาน

จำนวนห้าชุด

มาตรา ข้อ 2

ข้อ 2 หน่วยงานที่จะขอรับใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น

ที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านผู้อำนวยการกองตรวจความปลอดภัย และที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัดในเขต

พื้นที่

มาตรา ข้อ 3

ข้อ 3 การดำเนินการฝึกอบรม ต้องจัดให้มีการฝึกอบรมทั้งภาคทฤษฎีและ

ภาคสนาม

มาตรา ข้อ 4

ข้อ 4 การฝึกอบรมภาคทฤษฎีตามข้อ 3 อย่างน้อยต้องประกอบด้วยเนื้อหาวิชา

ที่อบรม ดังต่อไปนี้

(1) ทฤษฎีการเกิดเพลิงไหม้

(2) การแบ่งประเภทของเพลิง

(3) จิตวิทยาเมื่อเกิดอัคคีภัย

(4) การป้องกันแหล่งกำเนิดของการติดไฟ

(5) วิธีดับเพลิงประเภทต่าง ๆ

(6) เครื่องมือดับเพลิงชนิดต่าง ๆ

(7) วิธีการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่ใช้ในการดับเพลิง

(8) แผนป้องกันและระงับอัคคีภัย

(9) การจัดระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย และการประยุกต์ใช้ระบบและอุปกรณ์

ที่มีอยู่ในสถานประกอบการ

มาตรา ข้อ 5

ข้อ 5 การฝึกภาคสนามตามข้อ 3 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมจะต้องได้รับการฝึกใช้

อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรมอย่างทั่วถึงทุกคน และอย่างน้อยต้องประกอบด้วยการฝึกอบรม

ดังต่อไปนี้

(1) การดับเพลิงจากเพลิงประเภท เอ และเพลิงประเภท บี โดยผู้เข้ารับการ

ฝึกอบรมต้องฝึกปฏิบัติจริงในการใช้ผงเคมีแห้ง น้ำยาโฟม หรือคาร์บอนไดออกไซด์

(2) การดับเพลิงจากเพลิงประเภท ซี และการดับเพลิงจากเพลิงประเภท ดี ในกรณี

ที่สถานประกอบการมีโลหะต่าง ๆ ที่ติดไฟ อาทิ แมกนีเซียมเซอร์โคเนียม ไทเทเนียม เป็นต้น

โดยวิทยากรผู้ฝึกทำการดับเพลิงจริงเพื่อสาธิตต่อผู้เข้ารับการฝึก

(3) การดับเพลิงโดยใช้เครื่องดับเพลิงชนิดมือถือ

(4) การดับเพลิงโดยใช้สายดับเพลิง หัวฉีด

มาตรา ข้อ 6

ข้อ 6 คุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรม ต้องมีคุณสมบัติข้อใดข้อหนึ่ง

ดังต่อไปนี้

(1) จบปริญญาตรีหรือสูงกว่าด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยหรือเทียบเท่า

ในเรื่องอัคคีภัยและมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการอบรมไม่น้อยกว่าหนึ่งปี

(2) ผ่านการอบรมด้านอัคคีภัยในหลักสูตรการฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจาก

หน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรองและผ่านการอบรมหลักสูตรการดับเพลิง

ขั้นก้าวหน้าหรือขั้นสูงหรือทีมดับเพลิง โดยมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการอบรมเกี่ยวกับ

อัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี หรือผ่านการอบรมหลักสูตรครูฝึกดับเพลิงหรือครูฝึกป้องกันบรรเทา

สาธารณภัยจากหน่วยงานราชการ โดยมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัย

ไม่น้อยกว่าสองปี

(3) ปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานหรือ

เป็นพนักงานดับเพลิงในทีมดับเพลิงของสถานประกอบการที่ผ่านการฝึกอบรมในหลักสูตร

การฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรอง โดยมี

ประสบการณ์ในการทำงานไม่น้อยกว่าสามปี และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรม

เกี่ยวกับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าหนึ่งปี

(4) เคยปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงานหรือ

เคยเป็นพนักงานดับเพลิงในทีมดับเพลิงในสถานประกอบการที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร

การดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรองโดยมีประสบการณ์

ในการทำงานไม่น้อยกว่าห้าปี และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัย

ไม่น้อยกว่าหนึ่งปี

(5) ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน้าที่พนักงานดับเพลิงของหน่วยงาน

ราชการที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรการดับเพลิงขั้นต้น โดยมีประสบการณ์ในการทำงาน

ไม่น้อยกว่าสามปี และมีประสบการณ์เป็นวิทยากรในการฝึกอบรมเกี่ยวกับอัคคีภัยไม่น้อยกว่า

หนึ่งปี

มาตรา ข้อ 7

ข้อ 7 สถานที่ฝึกภาคสนาม ต้องมีลักษณะอย่างน้อยดังต่อไปนี้

(1) ต้องไม่อยู่ในบริเวณที่ซึ่งอาจเป็นเหตุให้เกิดการระเบิดหรือติดไฟได้ง่ายของ

สถานที่ใกล้เคียง

(2) ต้องไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมหรือมีระบบกำจัดที่เหมาะสม

(3) ต้องมีความปลอดภัยต่อชุมชนใกล้เคียงและมีสถานที่เป็นสัดส่วน

มาตรา ข้อ 8

ข้อ 8 อุปกรณ์ที่ใช้ในการฝึกอบรม อย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้

(1) เครื่องดับเพลิงชนิดมือถือ

(2) สายดับเพลิง หัวฉีด

(3) อุปกรณ์ดับเพลิงที่จำเป็นต้องใช้ในสถานประกอบการ

(4) อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล

ทั้งนี้ อุปกรณ์ตาม (1) - (4) ต้องสามารถใช้งานได้และมีความปลอดภัยต่อการฝึก

โดยมีจำนวนเพียงพอตามจำนวนผู้เข้ารับการฝึกอบรม

มาตรา ข้อ 9

ข้อ 9 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมและเวลาที่ใช้ในการฝึกอบรม ต้องมีจำนวนและระยะ

เวลาดังต่อไปนี้

(1) การอบรมภาคทฤษฎีต้องมีจำนวนผู้เข้ารับการอบรมไม่เกินหกสิบคนต่อหนึ่ง

ห้องอบรม

(2) การฝึกภาคสนามต้องมีจำนวนผู้เข้ารับการฝึกไม่เกินยี่สิบคนต่อวิทยากรผู้ฝึก

ปฏิบัติหนึ่งคน

(3) การอบรมภาคทฤษฎีต้องมีระยะเวลาการอบรมไม่น้อยกว่าสามชั่วโมงและ

การฝึกภาคปฏิบัติต้องมีระยะเวลาไม่น้อยกว่าสามชั่วโมงต่อหลักสูตร

หลักเกณฑ์การขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟ

มาตรา ข้อ 10

ข้อ 10 ผู้ใดประสงค์ขอใบรับรองเป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อม

หนีไฟ ให้ยื่นคำขอต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมาย พร้อมทั้ง

แนบเอกสารหลักฐาน ดังต่อไปนี้

(1) สำเนาทะเบียนบ้าน จำนวนหนึ่งฉบับ

(2) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน จำนวนหนึ่งฉบับ

(3) กรณีเป็นนิติบุคคล ให้แสดงหลักฐานการจดทะเบียนนิติบุคคลจำนวน

หนึ่งฉบับ

(4) เอกสารแสดงที่ตั้งหน่วยงานพร้อมแผนที่แสดงที่ตั้งโดยสังเขป จำนวน

หนึ่งฉบับ

(5) รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาวิชาที่อบรม การฝึกซ้อม และอุปกรณ์ที่ใช้ในการ

ฝึกอบรมและฝึกซ้อม จำนวนห้าชุด

(6) รายละเอียดเกี่ยวกับคุณสมบัติวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อมพร้อมด้วย

หลักฐาน จำนวนห้าชุด

มาตรา ข้อ 11

ข้อ 11 หน่วยงานที่จะขอใบรับรอง เป็นหน่วยงานฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อม

หนีไฟ ที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านผู้อำนวยการกองตรวจ

ความปลอดภัย และที่ตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาคให้ยื่นเอกสารหลักฐานผ่านสวัสดิการและคุ้มครอง

แรงงานจังหวัดในเขตพื้นที่

มาตรา ข้อ 12

ข้อ 12 การดำเนินการฝึกซ้อม จะต้องทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อมทั้งภาคทฤษฎี

และภาคปฏิบัติ

มาตรา ข้อ 13

ข้อ 13 การฝึกอบรมภาคทฤษฎีตามข้อ 12 อย่างน้อยต้องประกอบด้วยเนื้อหาวิชา

ที่อบรม ดังต่อไปนี้

(1) แผนการดับเพลิงและวิธีการดับเพลิง

(2) แผนการอพยพหนีไฟและวิธีการอพยพหนีไฟ

(3) การค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย

มาตรา ข้อ 14

ข้อ 14 การฝึกภาคปฏิบัติตามข้อ 12 อย่างน้อยต้องประกอบด้วย

(1) การฝึกซ้อมดับเพลิงด้วยเครื่องดับเพลิงชนิดมือถือและสายดับเพลิงและ

การดับเพลิงประเภทต่าง ๆ ที่สอดคล้องกับสถานประกอบการ

(2) การฝึกซ้อมหนีไฟตามแผนของสถานประกอบการ

(3) การฝึกการค้นหาและช่วยเหลือเคลื่อนย้ายผู้ประสบภัย

การฝึกภาคปฏิบัติตาม (1) และ (2) ให้มีการฝึกปฏิบัติจริงในสถานประกอบการ

ที่ผู้เข้ารับการฝึกปฏิบัติงานอยู่

มาตรา ข้อ 15

ข้อ 15 คุณสมบัติของวิทยากรผู้ทำการฝึกอบรมและฝึกซ้อม ต้องมีคุณสมบัติข้อใด

ข้อหนึ่งดังต่อไปนี้

(1) จบปริญญาตรีหรือสูงกว่าด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยหรือเทียบเท่า

ในเรื่องอัคคีภัย และต้องมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี

(2) ผ่านการอบรมด้านอัคคีภัยในหลักสูตรผู้อำนวยการดับเพลิง หรือผ่านการ

อบรมหลักสูตรครูฝึกดับเพลิงหรือครูฝึกป้องกันบรรเทาสาธารณภัยจากหน่วยงานราชการโดยมี

ประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี หรือผ่านการอบรมทั้งหลักสูตร

การดับเพลิงขั้นต้นจากหน่วยงานที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับรอง และหลักสูตร

การดับเพลิงขั้นก้าวหน้า หรือขั้นสูงหรือทีมดับเพลิงโดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับ

อัคคีภัยไม่น้อยกว่าสองปี

(3) ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน่วยงานราชการที่เกี่ยวกับความปลอดภัย

ในการทำงานโดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าห้าปี

(4) ปฏิบัติงานหรือเคยปฏิบัติงานในหน้าที่พนักงานดับเพลิงของหน่วยงาน

ราชการ โดยมีประสบการณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยไม่น้อยกว่าห้าปี

มาตรา ข้อ 16

ข้อ 16 การฝึกอบรมและการฝึกซ้อม ต้องจัดให้มีอุปกรณ์ที่จำเป็นต่อการฝึกอบรม

และการฝึกซ้อม โดยอุปกรณ์ดังกล่าวต้องสามารถใช้งานได้และมีความปลอดภัยต่อการฝึกอบรม

และการฝึกซ้อม และมีจำนวนเพียงพอตามจำนวนผู้เข้ารับการฝึก

มาตรา ข้อ 17

ข้อ 17 การฝึกซ้อมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติของการฝึกซ้อมดับเพลิงและ

ฝึกซ้อมหนีไฟ ต้องใช้ระยะเวลาในการฝึกซ้อมดับเพลิงและฝึกซ้อมหนีไฟที่เหมาะสมและเพียงพอ เพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกทุกคนเข้าใจในบทบาทหน้าที่และความรับผิดชอบของตน และให้สามารถ

บรรลุวัตถุประสงค์ในการฝึกซ้อมของสถานประกอบการ

การควบคุม การเพิกถอนและการผ่อนผัน

มาตรา ข้อ 18

ข้อ 18 ให้หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง แจ้งการฝึกอบรมและหรือการฝึกซ้อม

ทุกครั้งต่ออธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายทราบไม่น้อยกว่า

เจ็ดวันก่อนดำเนินการ

มาตรา ข้อ 19

ข้อ 19 ให้หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง รายงานสรุปผลการฝึกซ้อมและหรือ

การฝึกซ้อมทุกครั้ง แล้วแจ้งผลการดำเนินการดังกล่าว พร้อมทั้งระบุรายชื่อและคุณสมบัติของ

วิทยากรให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายทราบภายใน

สามสิบวัน นับแต่วันที่เสร็จสิ้นการฝึกอบรมและหรือการฝึกซ้อม

มาตรา ข้อ 20

ข้อ 20 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในหน่วยงานหรือสถานที่ของ

หน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง เพื่อตรวจตราควบคุมให้การปฏิบัติของหน่วยงานเป็นไปตามประกาศนี้

ในการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องอำนวย

ความสะดวกหรือช่วยเหลือตามสมควร หรือให้คำชี้แจงแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามที่ร้องขอ

มาตรา ข้อ 21

ข้อ 21 กรณีที่ตรวจพบหรือได้รับการร้องเรียนว่าหน่วยงานที่ได้รับใบรับรอง

ไม่ปฏิบัติตามประกาศนี้และมีเหตุสมควร ให้อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานมีอำนาจ

สั่งการตามควรแก่กรณีดังต่อไปนี้

(1) สั่งให้หยุดการดำเนินงานเป็นการชั่วคราว

(2) เพิกถอนใบรับรอง

มาตรา ข้อ 22

ข้อ 22 หน่วยงานที่ได้รับใบรับรองให้เป็นหน่วยงานฝึกอบรมการดับเพลิงขั้นต้น

จากอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนที่ประกาศนี้มีผลบังคับใช้ให้ใช้ใบรับรองนั้น

ได้ต่อไปอีกสามปีนับแต่วันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ ทั้งนี้ ให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้

ในประกาศนี้

มาตรา ข้อ 23

ข้อ 23 ใบรับรองที่ออกให้มีผลใช้บังคับสามปีนับแต่วันที่ออกใบรับรองหน่วยงาน

ที่ได้รับใบรับรองใดประสงค์จะดำเนินกิจการต่อไป ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบรับรองก่อนวันที่

ใบรับรองหมดอายุไม่น้อยกว่าสามสิบวัน

ประกาศ ณ วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2539

รังสฤษฎ์ จันทรรัตน์

อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

[รก.2542/18ง/34 - 04:03:2542]