資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๓๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๓
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔
และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
กลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความใน (๕) ของข้อ ๔ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออก
ตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ และให้ใช้ความ
ต่อไปนี้แทน
"(๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากี
แกมเขียว
สำหรับพลทหาร ในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในกรมทหาร
มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองบังคับการกรม
ทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ในกองพันที่ ๑ และกองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์
ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหาร
ราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรม
ราชินีนาถ ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ในหน่วยทหารม้า
รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จ
พระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์และในหน่วยทหารช่างรักษา
พระองค์ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่งประกอบด้วย
(ก) หมวกยอดมีพู่
(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์
(ค) กางเกงแถบ
(ง) คันชีพ และเข็มขัดหนัง หรือประคด
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ"
ข้อ ๒ ให้ยกเลิกความใน (๘) ของข้อ ๕ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออก
ตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ และให้ใช้ความ
ต่อไปนี้แทน
"(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวเว้นแต่ให้ใช้รองเท้า
หุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้น
แต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
สำหรับนายทหารประทวน ในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในกรม
ทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองบังคับ
การกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ในกองพันที่ ๑ และกองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษา
พระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใน
กรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ ในหน่วย
ทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ใน
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์และในหน่วยทหารช่าง
รักษาพระองค์ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย
(ก) หมวกยอดมีพู่
(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์
(ค) กางเกงแถบ
(ง) คันชีพ และเข็มขัดหนัง หรือประคด
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ"
ข้อ ๓ ให้ยกเลิกความใน (๗) และ (๘) ของข้อ ๙ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ และให้ใช้ความ
ต่อไปนี้แทน
"(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกง
แถบและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับ
เครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
สำหรับนายทหารสัญญาบัตร ในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ในกรม
ทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองบังคับการ
กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ในกองทัพที่ ๑ และกองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษา
พระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใน
กรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ในหน่วย
ทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษา
พระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียน
นายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ประกอบด้วย
(ก) หมวกยอด
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว
(ค) กางเกงแถบ
(ง) คันชีพ
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชา
การโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า หรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า มี
เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหาร
สัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบ
และรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับ
เครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ
และเสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตร ในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในกรม
ทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองบังคับ
การกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ในกองพันที่ ๑ และกองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษา
พระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใน
กรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์
พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ ใน
หน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษา
พระองค์ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์โรงเรียนนายร้อย
พระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ประกอบด้วย
(ก) หมวกยอดมีพู่
(ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์
(ค) กางเกงแถบ
(ง) คันชีพและประคด
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชา
การโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าหรือรองผู้บัาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า นายทหาร
สัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษประจำกรมในกรมนักเรียน
นายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์
เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อย
รักษาพระองค์โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการกรม และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่น
เดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันที่ ๓ กรมทหารราบ
ที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
เจ้าอยู่หัว มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับ
นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารมหาดเล็ก่ราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอม
เกล้าเจ้าอยู่หัว
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพล และนายทหาร
พิเศษประจำกองพลในกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับ
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษา
พระองค์ หรือกองพันที่ ๓ กรมทหารราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือกองพันที่ ๓ กรมทหาร
ราบที่ ๑ มหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือกรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หรือกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์หรือกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษา
พระองค์ หรือกองพันทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มี
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหาร
สัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับ
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ มี
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหาร
สัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับ
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ และนายทหารพิเศษ
ประจำกรมในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับ
เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์"
ข้อ ๔ ให้ยกเลิกความใน (๘) ของข้อ ๑๐ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออก
ตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ และให้ใช้ความ
ต่อไปนี้แทน
"(๘) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวกและสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทอง
ด้านหน้าหมวกมีตรา และยอดหมวกมีพู่ ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีตรา
ราชวัลลภ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีดำ
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีตรา
ครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีบานเย็น
ทหารในกองบังคับการกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์และในกองพันที่ ๑ กับ
กองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์มีตราพระมหามงกุฎเพชราวุธ ถ้าแต่งเครื่องแบบ
เต็มยศมีพู่สีน้ำเงินดำ
ทหารในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรม
ราชินีนาถ มีตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชายกระหนาบด้วย
ฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่
ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่งส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิงทั้งหมด
รองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายบนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
มีพู่สีดำ
ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
มีพู่สีดำ
ทหารในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรม
ราชินีนาถ มีตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วย
ฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่
ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่งส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิงทั้งหมด
รองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชายบนแพรแถบมีคำว่า "กรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์" ถ้า
แต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีดำ
ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบ
เต็มยศ มีพู่สีเลือดหมู
ทหารในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
มีพู่สีดำ
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศมีพู่สีน้ำเงินหม่น แต่ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศในโอกาสขี่ม้า
ให้ใช้หมวกยอดมีตัวหมวกเป็นทรงสูงสีขาว ยอดหมวกเป็นรูปดอกบัวตูมทำด้วยโลหะสีทองมีพู่
สีน้ำเงินหม่น ด้านหน้าหมวกมีตราครุฑพ่าห์ มีรูปช่อชัยพฤกษ์และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทอง
ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองรูปดอกมะเขือติดที่ริมขอบหมวก ข้างละ ๑ ดุม ด้านหลังหมวกจาก
กึ่งกลางถึงขอบหมวกมีแนวดอกมะเขือ ทำด้วยโลหะสีทอง
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีตรา
ครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศมีพู่สีฟ้าหม่น แต่ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศในโอกาสขี่ม้า ให้ใช้
หมวกยอดมีตัวหมกเป็นทรงสูงสีขาว ยอดหมวกเป็นรูปดอกบัวตูมทำด้วยโลหะสีทอง มีพู่สีฟ้าหม่น
ด้านหน้าหมวกมีตราครุฑพ่าห์ มีรูปช่อชัยพฤกษ์และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทอง ปลายสายรัด
คางมีดุมโลหะสีทองรูปดอกมะเขือติดที่ริมขอบหมวก ข้างละ ๑ ดุม ด้านหลังหมวกจากกึ่งกลางหมวก
ถึงขอบหมวกมีแนวดอกมะเขือ ทำด้วยโลหะสีทอง
ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบ
เต็มยศมีพู่สีดำ
ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
มีพู่สีเทา
นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์โรงเรียนนายร้อย
พระจุลจอมเกล้าและนักเรียนนายร้อย มีตราราชวัลลภ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีดำ"
ข้อ ๕ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (ฐ) ของ (๘) ในข้อ ๑๑ แห่งกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วย
เครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความ
ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑
"(ฐ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาด
หรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ที่แนวออกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ
สีเลือดหมู มีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือ
เสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก
๑๖.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๔ เซนติเมตร มีแถบไหมสีทองกว้าง
๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบไหมสีทองด้านล่างติดห่างจาก
ปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ เซนติเมตร ด้านนอก
มีขอบเป็นไหมสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษร
พระปรมาภิไธยย่อ ภปร. ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตาน
ขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอก
พุดตานปักด้วยไหมสีทอง ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาด
กลางข้างละ ๑ ดุม
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบ
เพิ่มขึ้นดังนี้
นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนว
ตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู กว้าง ๘ เซนติเมตร
เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๘ เซนติเมตร เย็บติด ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมมีทอง กว้าง ๐.๕
เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๒ ช่อ ทั้ง
๒ ข้าง ที่ปลอกคอด้านหน้ามีลายช่อช้ยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๑ ช่อ
ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลาย
แขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑
เซนติเมตร แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ เซนติเมตรมีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ
ติดที่ด้านบน ใต้แถบไหมสีทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองรอบแขนเสื้อ
ด้านล่างมีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร
ส่วนที่สองสูง ๒.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมสีขาวกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ และแถบไหมสีทอง
กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ เซนติเมตร และห่างจากส่วนที่หนึ่ง ๐.๕ เซนติเมตร
ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ เซนติเมตร ด้านนอก
มีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษร
พระปรมาภิไธยย่อ ภปร. ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบ
ด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอก
พุดตานปักด้วยไหมสีทอง
นายทหารสัญญาบัตร กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บ
หลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง เป็นกำมะหยี่เลือดหมู กว้าง ๘ เซนติเมตร เรียวไปทางด้านบนสูง
๒๒ เซนติเมตร ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์
ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมู
มีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วย
ดินทองรอบคอเสื้อ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาว
จากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยม
สูง ๑๑ เซนติเมตร แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ เซนติเมตร มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
๑ แถบ ติดที่ด้านบน ใต้แถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบแขน
เสื้อด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร
ส่วนที่สองสูง ๒.๕ เซนติเมตร มีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ และแถบดิ้นทอง
กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ เซนติเมตร และห่างจากส่วนที่หนึ่ง ๐.๕ เซนติเมตร
ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๔ เซนติเมตร ด้านนอกมีขอบ
เป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบถัดเข้าไปเป็นแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ
ถัดจากแถบดิ้นเงินเข้าไปเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษร
พระปรมาภิไธยย่อ ภปร. ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีบายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบ
ด้านละ ๑ ช่อทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอก
พุดตานปักด้วยดิ้นทอง
เสื้อแบบนี้ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุม
โลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง"
ข้อ ๖ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นวรรคสิบเอ็ดของ (ค) ใน (๔) ของข้อ ๑๒ แห่ง
กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑
"พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ใช้แถบสี
เลือดหมู"
ข้อ ๗ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นวรรคสิบสามของ (ง) ใน (๔) ของข้อ ๑๒ แห่งกฎ
กระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตาม
ความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑
"นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ใช้สีเลือดหมู"
ข้อ ๘ ให้ยกเลิกความใน (๒) ของข้อ ๑๓ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออก
ตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก
ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑ และให้ใช้ความ
ต่อไปนี้แทน
"(๒) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็น
รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่
กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในหน่วย
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในกรมทหาราบที่ ๒๑
รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ใน
กรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในกรมทหารราบ
ที่ ๓๑ รักษาพระองค์ และในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์
หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวนขั้น
นายสิบ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เมื่อแต่งเครื่องแบบ
ครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่
ต้องคาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย
สำหรับทหารในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ มีแถบไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
อยู่กึ่งกลางและขลิบริมด้วยแถบไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ยาวตลอดสายเข็มขัด"
ข้อ ๙ ให้เพิ่มเติมความต่อไปนี้เป็นวรรคสิบของข้อ ๑๔ แห่งกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วย
เครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๒) ออกตามความใน
พระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๑
"ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้
คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว นายทหาร
สัญญาบัตร ใช้คันชีพหนังสีเลือดหมู ด้านนอกมีตราครุฑพ่าห์ ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพาย
หนังสีเลือดหมู ด้านนอกมีแถบไหมทอง"
ข้อ ๑๐ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (๑๗) ของข้อ ๒๒ แห่งกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วย
เครื่องแบบทหารบก
"(๑๗) ทหารการข่าว รูปสายฟ้ากับลูกศรไขว้ประกอบกับดาวแปดแฉกบนแผ่นโล่"
ข้อ ๑๑ ให้เพิ่มเติมความต่อไปนี้เป็น (ด) ของวรรคสิบสามใน (๓) ของข้อ ๒๕
แห่ง กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วย
เครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๖๑
ให้ไว้ ณ วันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๒
พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากได้มีการจัดตั้งสำนักงาน
ประสานการวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพบกขึ้น เป็นส่วนราชการขึ้นตรงต่อกองทัพบก
สมควรกำหนดให้มีเครื่องหมายสังกัดสำหรับทหารในส่วนราชการดังกล่าว จึงจำเป็นต้องออกกฎ
กระทรวงนี้
[รก.๒๕๓๒/๑๓๘/๙พ/๒๕ สิงหาคม ๒๕๓๒]
กฎกระทรวง (พ.ศ.2533) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 73 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_d083e8c1e1210d73
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com