ประกาศสํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์
ที่ นย. 2/2547
เรื่อง แนวทางในการพิจารณาการประกอบการที่ถือเป็น
ตลาดหลักทรัพย์หรือศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์
อื่นๆ - ที่มา
1. โดยที่รัฐบาลมีนโยบายที่จะพัฒนาตลาดตราสารหนี้ให้เป็นแหล่งระดมทุนที่สําคัญสําหรับภาครัฐและเอกชนตลอดจนให้เกิดการเชื่อมโยงกันระหว่างตลาดตราสารหนี้ในระดับ ภูมิภาค การดําเนินนโยบายให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าวได้นั้นจําเป็นต้องพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ในด้านต่าง ๆ ที่จะเอื้ออํานวยให้เกิดการซื้อขายได้อย่างสะดวก รวดเร็ว และมีข้อมูลที่เพียงพอสําหรับ ผู้ลงทุน ทั้งนี้ ระบบการซื้อขายตราสารหนี้ที่มีประสิทธิภาพก็เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่จําเป็นประการหนึ่ง
2. โดยทั่วไปการซื้อขายตราสารหนี้ในตลาดรองทั้งในประเทศและต่างประเทศเป็นการซื้อขายระหว่างผู้ค้าตราสารหนี้และผู้ลงทุนสถาบันซึ่งมีมูลค่าต่อธุรกรรมสูง จึงต้องอาศัย การเจรจาต่อรองเพื่อให้ได้ราคาซื้อขายที่ดีที่สุด ลักษณะการซื้อขายดังกล่าวจึงไม่เหมาะกับระบบ การซื้อขายของตลาดหลักทรัพย์ (exchange) ที่ทําการจับคู่คําเสนอซื้อเสนอขายให้ ประกอบกับ ในช่วงที่ผ่านมาได้มีวิวัฒนาการของการให้บริการเพื่อการซื้อขายตราสารหนี้ในต่างประเทศที่เรียก โดยทั่วไปว่า ระบบอิเล็กทรอนิกส์เพื่อการซื้อขายหลักทรัพย์ (electronic trading platform หรือ ETP) ซึ่งเป็นระบบที่จัดช่องทางการสื่อสารระหว่างคู่ค้าเพื่อให้เกิดการเจรจาต่อรองซื้อขายหลักทรัพย์ ระหว่างกันได้ รวมทั้งให้ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับหลักทรัพย์ แต่จะไม่มีการจับคู่คําเสนอซื้อเสนอขาย หลักทรัพย์ให้ หรือจัดให้มีระบบซึ่งกําหนดเกี่ยวกับวิธีการในการซื้อขายหลักทรัพย์ไว้เป็นการล่วงหน้าช่วยให้ผู้ร่วมตลาดได้รับข้อมูลการซื้อขายที่เป็นปัจจุบันและทําให้ผู้ลงทุนมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจลงทุนที่ดีขึ้น
3. ตามแนวทางที่เป็นสากล การประกอบการที่จะถือเป็นตลาดหลักทรัพย์ (exchange) จะต้องมีองค์ประกอบสําคัญสองประการ คือ มีการรวบรวมคําเสนอซื้อเสนอขายจากผู้เสนอซื้อและ ผู้เสนอขายหลายราย และมีการกําหนดหลักเกณฑ์หรือจัดให้มีระบบซึ่งกําหนดเกี่ยวกับวิธีการในการ ซื้อขายหลักทรัพย์ไว้เป็นการล่วงหน้าโดยผู้ให้บริการไม่อาจใช้ดุลยพินิจในการจัดการซื้อขายเป็น ประการอื่น ดังนั้น การให้บริการระบบ ETP ในหลายประเทศจึงมิได้ถูกกํากับดูแลในลักษณะเดียวกับตลาดหลักทรัพย์ นอกจากนี้ การกํากับดูแลระบบ ETP ในทํานองเดียวกับตลาดหลักทรัพย์จะเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาระบบการซื้อขายหลักทรัพย์ในรูปแบบใหม่ ๆ อีกด้วย
4. เนื่องจากมาตรา 155 และมาตรา 209 แห่งพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 กําหนดห้ามมิให้บุคคลใดประกอบกิจการตลาดหลักทรัพย์หรือกิจการ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันนอกจากตลาดหลักทรัพย์ที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย และห้ามมิให้บุคคลใดให้บริการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์หรือกิจการที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันนอกจากศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ที่ได้รับใบอนุญาตจากคณะกรรมการ ก.ล.ต.
ดังนั้น หากการให้บริการระบบ ETP เป็นการประกอบกิจการตลาดหลักทรัพย์หรือศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์หรือกิจการที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน ก็จะต้องอยู่ภายใต้บังคับของบทบัญญัติข้างต้น จึงมีประเด็นที่จะต้องพิจารณาว่าการให้บริการในลักษณะใดจะถือเป็นการประกอบกิจการตลาดหลักทรัพย์หรือการให้บริการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535
อื่นๆ - แนวทางการกํากับดูแลของสํานักงาน
1. หลักการ
เนื่องจากพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 มิได้กําหนดความหมายของคําว่า การประกอบกิจการตลาดหลักทรัพย์หรือการให้บริการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ไว้ สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์จึงเห็นควรกําหนดหลักเกณฑ์เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพิจารณาการประกอบการที่จะถือเป็นการประกอบกิจการตลาดหลักทรัพย์หรือการให้บริการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ไว้ โดยยึดถือหลักการดังต่อไปนี้เป็นสําคัญ
(1) การสนับสนุนให้เกิดระบบการซื้อขายหลักทรัพย์ทั้งตราสารหนี้และ ตราสารทุนที่หลากหลายอันจะช่วยให้โครงสร้างพื้นฐานของตลาดทุนไทยมีความสมบูรณ์และสามารถแข่งขันได้ในระดับสากล
(2) การสร้างความสมดุลระหว่างการดํารงไว้ซึ่งเสถียรภาพของตลาดหลักทรัพย์และศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ การสนับสนุนให้เกิดนวัตกรรมการซื้อขายหลักทรัพย์ในรูปแบบใหม่ และการคุ้มครองผู้ลงทุน
2. แนวทางการพิจารณา
จากหลักการข้างต้นประกอบกับแนวทางในการกําหนดความหมายของ ตลาดหลักทรัพย์ (exchange) ที่เป็นสากล สํานักงานจึงเห็นว่า การประกอบการที่จะถือเป็นการประกอบกิจการเป็นตลาดหลักทรัพย์หรือการให้บริการเป็นศูนย์ซื้อขายหลักทรัพย์ภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 ได้แก่ ศูนย์กลางหรือเครือข่ายใด ๆ ที่จัดให้มีขึ้น เพื่อการซื้อขายหลักทรัพย์ในลักษณะดังต่อไปนี้
(1) มีการรวบรวมคําเสนอซื้อเสนอขายหลักทรัพย์จากผู้เสนอซื้อหลายรายและ ผู้เสนอขายหลายราย และ
(2) มีการกําหนดหลักเกณฑ์หรือจัดให้มีระบบ ซึ่งกําหนดเกี่ยวกับวิธีการในการซื้อขายหลักทรัพย์ไว้เป็นการล่วงหน้า โดยผู้ให้บริการไม่อาจใช้ดุลยพินิจในการจัดการซื้อขายเป็นประการอื่น และผู้เสนอซื้อเสนอขายยินยอมที่จะผูกพันตามหลักเกณฑ์หรือระบบนั้น
อื่นๆ - สํานักงานโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ล.ต. จึงขอประกาศให้ทราบ โดยทั่วกัน
หมวด ๑
ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2547
(นายธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล)
เลขาธิการ
สํานักงานคณะกรรมการกํากับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์