資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหาร
และเครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร
พ.ศ. ๒๕๒๑
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัต
ิเครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหารและเครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร พ.ศ. ๒๕๒๑
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ประเภท ชนิด และลักษณะของเครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหารและ
เครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร ตลอดจนโอกาสและเงื่อนไขในการแต่งเครื่องแบบ
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้
เครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหาร
ประเภทเครื่องแบบ
ข้อ ๒ เครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหาร มี ๒ ประเภท คือ
(๑) เครื่องแบบปกติ
(๒) เครื่องแบบฝึก
ข้อ ๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว
(๓) กางกางขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ
(๔) เข็มขัดสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก
ข้อ ๔ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(๔) เข็มขัดสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า
ชนิดและลักษณะของเครื่องแบบ
ข้อ ๕ หมวก มี ๒ ชนิด คือ
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว เป็นหมวกทรงกลมทำด้วยผ้าสักหลาดหรือเสิร์จ หรือวัตถุเทียมเสิร์จสีกากีแกมเขียว ไม่มีตะเข็บ ขอบหมวกหุ้มด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนัง
สีดำกว้าง ๑ เซนติเมตร ด้านหน้าข้างซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวก
(๒) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ของทหารบก ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้
ข้อ ๖ เสื้อ มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอพับ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง
๓ เซนติเมตร ที่คอและแนวสาบมีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรัดข้อมือ ขัดดุมที่ข้อมือข้างละ ๑ ดุม
ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกกระเป๋าขัดดุมข้างละ ๑ ดุม กระเป๋าและ
ปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ตัดมุมเป็นรูปตัดพองาม ที่ไหล่ทั้งสองข้างมีอินทรธนูอ่อนทำด้วย
ผ้าสีเดียวกับเสื้อเย็บติดกับไหล่เสื้อ มีความยาวเท่ากับความยาวของบ่า ด้านปลายเรียวและมน และขัดดุมติดกับด้านคอของตัวเสื้อข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง
๑ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง และ
ใช้เสื้อยืดคอกลมแขนสั้นสีกากีแกมเขียวหรือสีขาวประกอบด้วย
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอเปิด ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ไม่มี
สาบอกที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า
ไม่มีแถบ ปกกระเป๋าขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒
เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว กระเป๋าและปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ตัดมุม
เป็นรูปตัดพองาม ชายเสื้อตัดตรง เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง และใช้เสื้อยืด
คอกลมแขนสั้นสีกากีแกมเขียวหรือขาวประกอบด้วย และใช้เสื้อยืดคอกลมแขนสั้นสีกากีแกมเขียว
หรือสีขาวประกอบด้วย การพับแขนเสื้อหรือการปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงกระทำได้เมื่อได้รับ
อนุญาตเป็นครั้งคราว ถ้าจะพับแขนเสื้อให้พับไว้เหนือข้อศอก โดยพับกว้างประมาณ ๗
เซนติเมตร
ข้อ ๗ กางเกง มี ๒ ชนิด คือ
(๑) กางกางขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า ๑๘ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด
กว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้าง
มีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาว
สีกากีแกมเขียวปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า
ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ก้นกระเป๋าตัดตรง และด้านหลังมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ก้นกระเป๋า
เป็นรูปสามเหลี่ยม มีปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม เมื่อสวมประกอบกับ
รองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่าให้สอดปลายกางเกงไว้ภายในรองเท้า
ข้อ ๘ เข็มขัดสีกากีแกมเขียว ทำด้วยด้ายหรือไนล่อนถักสีกากีแกมเขียวกว้าง
๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕
เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกรมการรักษาดินแดนอยู่เหนือช่อ
ชัยพฤกษ์ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะ
สีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร ใช้คาดทับขอบกางเกงโดยให้สายเข็มขัดสอดไว้ภายในห่วงกางเกง
ข้อ ๙ รองเท้า มี ๓ ชนิด คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
มีรูสำหรับร้อยเชือกไม่น้อยกว่าสองคู่ และไม่เกินหกคู่ ส้นใหญ่และสูงพอสมควร
(๒) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิด
ผูกเชือก เว้นแต่มีหนังหรือวัตถุเทียมหนังหุ้มเลยข้อเท้าประมาณครึ่งน่อง มีรูสำหรับร้อยเชือก
มากกว่าหกคู่
(๓) รองเท้าเดินป่า ลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ เว้นแต่ทำด้วย
หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำประกอบผ้าสีกากีแกมเขียว
รองเท้าทุกชนิดต้องมีส้นและไม่มีลวดลาย
ข้อ ๑๐ ถุงเท้า มี ๒ ชนิด คือ
(๑) ถุงเท้าสีดำ ใช้ประกอบรองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก รองเท้าสูงครึ่งน่อง
สีดำหรือรองเท้าเดินป่า
(๒) ถุงเท้าสีกากีแกมเขียว ใช้ประกอบรองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ หรือรองเท้า
เดินป่า
อินทรธนู เครื่องหมาย และป้ายชื่อ
ข้อ ๑๑ อินทรธนู เป็นอินทรธนูอ่อนทำด้วยผ้าชนิดและสีเดียวกับเสื้อ เป็นแผ่น
สี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๕ เซนติเมตร เย็บติดกับเสื้อ
ด้านคอกว้าง ๔ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุมข้างละ ๑ ดุม บนอินทรธนูไม่มีรูรอยเย็บเป็นลวดลาย
ข้อ ๑๒ เครื่องหมายชั้นปีการศึกษา เป็นตัวเลขไทย สูง ๑ เซนติเมตร ทำด้วย
โลหะสีทองตัวแบน ติดที่แนวกลางอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้ด้านบนของตัวเลขอยู่ทางด้านคอ
ห่างจากตะเข็บไหล่เสื้อ ๑ เซนติเมตร เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกให้ปักด้วยไหมหรือด้ายสีเหลืองติด
ที่ปกเสื้อด้านซ้าย ให้ฐานของตัวเลขขนานกับปกเสื้อด้านหน้า ห่างจากขอบปก ๒.๕ เซนติเมตร
ถ้าประดับเครื่องหมายตำแหน่งในขณะเดียวกันให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้ตรง
แนวกลางปลอกอินทรธนู
ข้อ ๑๓ เครื่องหมายตำแหน่ง เป็นปลอกอินทรธนู ทำด้วยผ้ารูปห้าเหลี่ยม
ขนาดยาว ๔ เซนติเมตร ใช้ประดับที่อินทรธนูทั้งสองข้างและมีสีตามตำแหน่ง ดังต่อไปนี้
(๑) ตำแหน่งหัวหน้าหมู่ สีเขียว
(๒) ตำแหน่งหัวหน้าหมวด สีแดง
(๓) ตำแหน่งหัวหน้ากองร้อย สีฟ้า
เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึก ให้ทำด้วยผ้า หรือปักด้วยไหมหรือด้ายเป็นรูปย่อปลอก
อินทรธนู สีตามตำแหน่ง ขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๓ เซนติเมตร ติดที่ปกเสื้อด้านซ้าย
ให้ฐานของเครื่องหมายอยู่แนวกลางและขนานกับขอบปกเสื้อด้านหน้า มีระยะห่างจากขอบปกเสื้อ
๑.๕ เซนติเมตร ด้านมุมแหลมของเครื่องหมายชี้ขึ้นทางด้านคอ
ข้อ ๑๔ เครื่องหมายสังกัดจังหวัด เป็นรูปอักษรย่อชื่อของจังหวัดตามกฎหมาย
ว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชฝ่ายพลเรือน ทำด้วยโลหะสีทองตัวอักษรแบน สูง ๑.๒ เซนติเมตร ติดที่
แนวกลางปกเสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวด้านซ้าย ห่างจากขอบปกเสื้อด้านล่าง ๒.๕ เซนติเมตร
และให้ฐานของตัวอักษรขนานกับปกเสื้อด้านล่าง เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกให้ปักด้วยไหมหรือด้าย
สีเหลืองตรงแนวกลางเหนือกระเป๋าเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวด้านซ้าย ห่างจากขอบกระเป๋า
ด้านบน ๒ เซนติเมตร
นักศึกษาวิชาทหารของสถานศึกษาวิชาทหารที่ตั้งอยู่ในจังหวัดใดให้ใช้อักษรย่อชื่อ
ของจังหวัดนั้น
ข้อ ๑๕ เครื่องหมายสังกัดกรมการรักษาดินแดน เป็นรูปเครื่องหมายกรมการ
รักษาดินแดนกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่ปกเสื้อด้านขวา
ห่างจากขอบปกเสื้อด้านหน้า ๒.๕ เซนติเมตร ให้ส่วนล่างของเครื่องหมายขนานกับขอบปกเสื้อ
ด้านข้างเมื่อแต่งเครื่องแบบฝึก ให้ปักด้วยไหมหรือด้ายสีเหลืองที่ปกเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
ด้านขวา ให้ส่วนกลางของเครื่องหมายขนานกับขอบปกเสื้อด้านล่าง
ข้อ ๑๖ เครื่องหมายสถานศึกษาวิชาทหาร เป็นรูปเครื่องหมายหรือสัญญลักษณ์
ของสถานศึกษาวิชาทหารซึ่งนักศึกษาวิชาทหารสังกัดอยู่ทำด้วยผ้าพิมพ์หรือปัก ลักษณะและ
สีตามเครื่องหมาย หรือสัญญลักษณ์ของสถานศึกษาวิชาทหาร ขนาดกว้างไม่น้อยกว่า ๗.๕ เซนติเมตร
และไม่เกิน ๘.๕ เซนติเมตร สูงไม่น้อยกว่า ๘.๕ เซนติเมตรและไม่เกิน ๑๐ เซนติเมตร ถ้าเป็น
วงกลมหรือด้านเท่าให้มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางหรือด้านเท่าไม่น้อยกว่า ๘ เซนติเมตรและไม่เกิน
๙ เซนติเมตร ใช้กับเครื่องแบบปกติและเครื่องแบบฝึก โดยเย็บติดที่ต้นแขนเสื้อด้านขวาของเสื้อ
คอพับสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ห่างจากตะเข็บไหล่ ๒ เซนติเมตร
เครื่องหมายหรือสัญญลักษณ์ของสถานศึกษาวิชาทหารให้เป็นไปตามกฎหมาย
หรือตามที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด ห้ามใช้ลักษณะและสีเป็นแถบธงชาติหรือใช้ภาษาต่าง
ประเทศ
ข้อ ๑๗ เครื่องหมายพิเศษ ให้เป็นไปตามที่กองทัพบกกำหนดหรืออนุญาตให้ติดได้
ข้อ ๑๘ ป้ายชื่อ ทำด้วยผ้าสีขาว รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง ๓ เซนติเมตร ยาวเท่า
กับความกว้างของปากกระเป๋าเสื้อ ชื่อตัวและชื่อสกุลปักด้วยไหมหรือด้าย หรือพิมพ์เป็นตัวอักษร
ตัวบรรจงสีดำ สูง ๐.๘ เซนติเมตร เย็บติดกับอกเสื้อชิดด้านบนของปกกระเป๋าเสื้อด้านขวาของ
เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
เครื่องหมายผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ประเภทของเครื่องแบบ
ข้อ ๑๙ เครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย ผู้ช่วยผู้กำกับนักศึกษาวิชา
ทหารชายและผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารพิเศษชาย มี ๒ ประเภท คือ
(๑) เครื่องแบบปกติ
(๒) เครื่องแบบฝึก
ข้อ ๒๐ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกมเขียว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ
(๔) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือรองเท้าหุ้มข้อสีดำ
ข้อ ๒๑ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกเหล็กสีกาแกมเขียว
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(๔) เข็มขัดสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า
ชนิดและลักษณะของเครื่อง
ข้อ ๒๒ หมวก มี ๒ ชนิด คือ
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว เป็นหมวกทรงกลมทำด้วยผ้าสักหลาดหรือ
เสิร์จ หรือวัตถุเทียมเสิร์จสีกากีแกมเขียว ไม่มีตะเข็บ ขอบหมวกหุ้มด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนัง
สีดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร ด้านหน้าข้างซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวก
(๒) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ของทหารบก ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวทหารบก ในบางโอกาส
จะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้
ข้อ ๒๓ เสื้อ มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอแบะ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
ไม่มีสาบอก ที่แนวอกมีดุม ๔ ดุม แขนสั้นเหนือศอกประมาณ ๕ เซนติเมตร ปลายแขนเย็บเป็น
ตะเข็บพับทบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านล่างตัวเสื้อมีกระเป๋า
ปะข้างละ ๑ กระเป๋า ตรงกึ่งกลางในทางดิ่งของกระเป๋าล่างมีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร กระเป๋า
และปกกระเป๋าทั้งสี่เหลี่ยมผืนผ้า มุมด้านล่างของกระเป๋าและปกกระเป๋าตัดพองาม ปกกระเป๋าทั้งสี่
ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุ
สีกากีแกมเขียว ที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อกว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บ
กลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอว เมื่อสวมเสื้อนี้หากจะใช้เสื้อชั้นในประกอบให้ใช้เสื้อยืดคอกลม
แขนสั้นสีกากีแกมเขียวหรือสีขาว
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอเปิด ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ไม่มีสาบอก
ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า กระเป๋า
และปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ตัดมุมเป็นรูปตัดพองาม ปกกระเป๋าขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว
ชายเสื้อตัดตรง เมื่อสวมเสื้อนี้ ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง และให้ใช้เสื้อยืดคอกลมแขนสั้น
สีกากีแกมเขียวหรือสีขาวประกอบด้วยในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการจะสวมโดยไม่สอดชายเสื้อไว้
ภายในกางเกงหรือพับแขนเสื้อก็ได้ ถ้าจะพับแขนเสื้อให้พับไว้เหนือข้อศอก โดยพับกว้างประมาณ
๗ เซนติเมตร
ข้อ ๒๔ กางเกงมี ๒ ชนิด คือ
(๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า ๒๔ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๘ เซนติเมตร ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด
กว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้าง
มีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขา
ยาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะข้างละ
๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ก้นกระเป๋าตัดตรง และด้านหลังมีกระเป๋าปะข้างละ
๑ กระเป๋าก้นกระเป๋าเป็นรูปสามเหลี่ยม มีปกกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
เมื่อสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่าให้สอดปลายขากางเกงไว้ภายใน
รองเท้า
ข้อ ๒๕ เข็มขัดสีกากีแกมเขียว ทำด้วยด้ายหรือไนลอนถักสีกากีแกมเขียว กว้าง
๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕
เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกรมการรักษาดินแดนอยู่เหนือช่อ
ชัยพฤกษ์ ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายเข็มขัดหุ้มด้วยโลหะสีทอง
กว้าง ๑ เซนติเมตร ใช้คาดทับขอบกางเกงโดยใช้สายเข็มขัดสอดไว้ภายในห่วงกางเกง
ข้อ ๒๖ รองเท้า มี ๔ ชนิด คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
(๒) รองเท้าหุ้มข้อสีดำ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
(๔) รองเท้าเดินป่า ลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ เว้นแต่ทำด้วย
หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำประกอบผ้าสีกากีแกมเขียว
รองเท้าทุกชนิดต้องมีส้น และไม่มีลวดลาย
ข้อ ๒๗ ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก ให้ใช้ถุงเท้าสีดำ
ประกอบด้วย
เครื่องหมายป้ายชื่อ
ข้อ ๒๘ เครื่องหมายสังกัดจังหวัด เป็นรูปอักษรย่อชื่อของจังหวัดตามกฎหมาย
ว่าด้วยเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน ที่สถานศึกษาวิชาทหารตั้งอยู่ ทำด้วยโลหะสีทอง
ตัวอักษรแบน สูง ๑.๒ เซนติเมตร ติดที่แนวกลางปกเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกมเขียวด้าน
ซ้าย ห่างจากขอบปกเสื้อด้านหน้า ๒.๕ เซนติเมตร และให้ฐานของตัวอักษรขนานกับขอบปกเสื้อ
ด้านล่าง เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกให้ปักด้วยไหมหรือด้ายสีเหลืองที่ปกเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
ด้านซ้าย ให้ฐานของตัวอักษรขนานกับขอบปกเสื้อด้านล่าง
ข้อ ๒๙ เครื่องหมายสังกัดกรมการรักษาดินแดน เป็นรูปเครื่องหมายกรมการ
รักษาดินแดนกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่ปกเสื้อด้านขวา
ห่างจากขอบปกเสื้อด้านหน้า ๒.๕ เซนติเมตร ให้ส่วนล่างของเครื่องหมายขนานกับขอบปกเสื้อ
ด้านข้างเมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกให้ปักด้วยไหมหรือด้ายสีเหลืองที่ปกเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
ด้านขวา ให้ส่วนล่างของเครื่องหมายขนานกับขอบปกเสื้อด้านล่าง
ข้อ ๓๐ เครื่องหมายพิเศษ ให้เป็นไปตามที่กองทัพบกกำหนดหรืออนุญาต
ให้ติดได้
ข้อ ๓๑ ป้ายชื่อ มี ๒ ชนิด คือ
(๑) ป้ายชื่อโลหะ ทำด้วยโลหะสีเงิน รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง ๒ เซนติเมตร
ยาว ๗.๕ เซนติเมตร พื้นด้านหน้าเป็นสีดำมีอักษรตัวบรรจงสีเงิน บรรทัดบนแสดงชื่อตัวและ
ชื่อสกุล ตัวอักษรสูง ๐.๖ เซนติเมตร บรรทัดล่างแสดงตำแหน่ง ตัวอักษรสูง ๐.๔ เซนติเมตร
ติดตรงกึ่งกลางอกเสื้อ เหนือกระเป๋าบนขวา ๑ เซนติเมตร ของเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกม
เขียว
(๒) ป้ายชื่อผ้า ทำด้วยผ้าสีขาว รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว
เท่ากับความกว้างของปากกระเป๋าเสื้อ มีอักษรตัวบรรจงสีดำ ปักด้วยไหมหรือด้ายหรือพิมพ์
ตัวอักษรสูง ๐.๘ เซนติเมตร บรรทัดบนแสดงชื่อตัวและชื่อสกุล บรรทัดล่างแสดงตำแหน่งโดย
ใช้อักษรย่อเย็บติดกับอกเสื้อชิดกับด้านบนของปกกระเป๋าเสื้อด้านขวาของเสื้อคอเปิดสีกากีแกม
เขียว
เครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารหญิง
ประเภทของเครื่องแบบ
ข้อ ๓๒ เครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารหญิง ผู้ช่วยผู้กำกับนักศึกษา
วิชาทหารหญิง และผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารพิเศษหญิงมี ๒ ประเภท คือ
(๑) เครื่องแบบปกติ
(๒) เครื่องแบบฝึก
ข้อ ๓๓ เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกมเขียว
(๓) กระโปรงสีกากีแกมเขียว หรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(๔) รองเท้าหุ้มส้นสีดำชนิดไม่ผูกเชือก หรือชนิดผูกเชือก
(๕) กระเป๋าถือสีดำ
ข้อ ๓๔ เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(๔) เข็มขัดสีกากีแกมเขียว
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า
ชนิดและลักษณะของเครื่องแบบ
ข้อ ๓๕ หมวก มี ๒ ชนิด คือ
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงอ่อนสีกา
กีแกมเขียวของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
(๒) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้
ข้อ ๓๖ เสื้อ มี ๒ ชนิด คือ
(๑) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอแบะ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
ไม่มีสาบอก ที่แนวอกมีดุม ๓ ดุม แขนสั้นเหนือศอกประมาณ ๕ เซนติเมตร ปลายแขนเย็บเป็น
ตะเข็บพับทบกว้าง ๓ เซนติเมตร ด้านล่างตัวเสื้อมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ตรงกึ่งกลาง
ในทางดิ่งของกระเป๋ามีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร กระเป๋าและปกกระเป๋าทั้งสองเป็นรูปสี่เหลี่ยม
ผืนผ้า มุมด้านล่างของกระเป๋าและปกกระเป๋าตัดพองาม ปกกระเป๋าขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้ง
สิ้นใช้ดุมทำด้วยโลหะสีทองขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ตรงกลางดุมเป็นรูป
เครื่องหมายกรมการรักษาดินแดน
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกา
กีแกมเขียวของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ข้อ ๓๗ กระโปรงและกางเกง มีดังนี้ คือ
(๑) กระโปรงสีกากีแกมเขียว ชายกระโปรงบานเล็กน้อย ยาวปิดเข่าพองาม
ไม่มีตะเข็บหรือจีบตกแต่ง และไม่มีกระเป๋า
(๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาว
สีกากีแกมเขียวแบบปกติ ของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย เว้นแต่ปลายขากว้างไม่น้อยกว่า
๒๐ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับ
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ข้อ ๓๘ เข็มขัดสีกากีแกมเขียว ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับเข็มขัดสีกากี
แกมเขียวของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ข้อ ๓๙ รองเท้า มี ๔ ชนิด คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ส้นใหญ่พอสมควร สูงไม่เกิน ๗ เซนติเมตร ใช้ประกอบกับกระโปรงสีกากีแกมเขียว
(๒) รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ใช้ประกอบกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
(๔) รองเท้าเดินป่า ลักษณะเช่นเดียวกับรองเท้าเดินป่าของผู้กำกับนักศึกษาวิชา
ทหารชาย รองเท้าทุกชนิดต้องมีส้น และไม่มีลวดลาย
ข้อ ๔๐ ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นสีดำ ชนิดผูกเชือก ให้ใช้ถุงเท้าสีดำประกอบด้วย
ข้อ ๔๑ กระเป๋าถือสีดำ ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
สูง ๑๘ เซนติเมตร ยาว ๒๕ เซนติเมตร มีหูหิ้วและสายสะพาย ไม่มีลวดลายหรือมีโลหะอื่น
ตกแต่งประกอบมาก ปกติถือด้วยมือซ้ายหรือสะพายที่ไหล่ซ้ายห้อยลงมาอยู่ระดับแนวเอวก็ได้
เครื่องหมายและป้ายชื่อ
ข้อ ๔๒ เครื่องหมายสังกัดจังหวัด ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับเครื่องหมาย
สังกัดจังหวัดของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ข้อ ๔๓ เครื่องหมายสังกัดกรมการรักษาดินแดน ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับ
เครื่องหมายสังกัดกรมการรักษาดินแดนของผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารชาย
ข้อ ๔๔ เครื่องหมายพิเศษ ให้เป็นไปตามที่กองทัพบกกำหนดหรืออนุญาต
ให้ติดได้
ข้อ ๔๕ ป้ายชื่อ มี ๒ ชนิด คือ
(๑) ป้ายชื่อโลหะ ลักษณะเช่นเดียวกับป้ายชื่อโลหะของผู้กำกับนักศึกษา
วิชาทหารชายติดตรงกึ่งกลางอกเสื้อด้านขวา เหนือแนวดุมเม็ดที่หนึ่งของเสื้อคอแบะปล่อยเอว
สีกากีแกมเขียว
(๒) ป้ายชื่อผ้า ลักษณะและการใช้เช่นเดียวกับป้ายชื่อผ้าของผู้กำกับนักศึกษา
วิชาทหารชาย
เบ็ดเตล็ด
ข้อ ๔๖ นักศึกษาวิชาทหาร ผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร ผู้ช่วยผู้กำกับนักศึกษา
วิชาทหารหรือผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารพิเศษ ในโอกาสขับขี่รถจักรยานยนตร์จะใช้หมวกป้องกัน
ศีรษะสำหรับขี่รถจักรยานยนตร์สีสุภาพไม่ตกแต่งลวดลายประกอบกับเครื่องแบบเฉพาะขณะ
ที่ขับขี่รถจักรยานยนตร์ก็ได้
ข้อ ๔๗ ตราหน้าหมวก เป็นรูปเครื่องหมายกรมการรักษาดินแดนมีช่อชัยพฤกษ์
รองรับด้านล่างปลายชื่อโค้งโอบขึ้นบนทั้งสองข้าง กว้าง ๕ เซนติเมตร สูง ๕ เซนติเมตร
(๑) สำหรับนักศึกษาวิชาทหาร ทำด้วยโลหะสีทองดุนนูน เว้นแต่ดาบไขว้ทำด้วย
โลหะสีเงินเมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกให้ปักด้วยไหมหรือด้ายบนพื้นผ้าสีดำ โดยปักรูปดาบไขว้ด้วย
ไหมหรือด้ายสีขาวรูปนอกนั้นปักไหมหรือด้ายสีเหลือง
(๒) สำหรับผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร ผู้ช่วยผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร หรือ
ผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหารพิเศษ ทำด้วยหมอนผ้าสีดำปักด้วยดิ้น โดยปักรูปดาบไขว้ด้วยดิ้นสีเงิน
รูปนอกนั้นปักด้วยดิ้นสีทอง เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกจะปักด้วยไหมหรือด้ายบนพื้นผ้าสีดำ โดย
ปักรูปดาบไขว้ด้วยไหมหรือด้ายสีขาว รูปนอกนั้นปักด้วยไหมหรือด้ายสีเหลือง ก็ได้
ข้อ ๔๘ ผ้าพันคอ เป็นผ้ารูปสามเหลี่ยมสีฟ้า กว้าง ๒๕ เซนติเมตร ยาว ๓๕
เซนติเมตร ใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวในโอกาสชุมนุมนักศึกษาวิชาทหาร หรือ
ตามที่ทางราชการกำหนด
ข้อ ๔๙ ถุงมือ เป็นถุงมือสีขาว ใช้ในโอกาสชุมนุมนักศึกษาวิชาทหารหรือตามที่
ทางราชการกำหนด
กฎกระทรวง (พ.ศ. 2525) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักศึกษาวิชาทหารและเครื่องแบบผู้กำกับนักศึกษาวิชาทหาร พ.ศ. 2521 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_f3a2181c1779fc4b
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com