ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้น

• จำนวนมาตรา: 5

มาตรา อารัมภบท

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

เรื่อง การให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง

และการให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้น

เนื่องจากสถาบันเงินได้มีการลงทุนในกิจการต่าง ๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการ

ที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วยตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการ ผู้บริหารของสถาบันการเงิน

และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้ รวมทั้งมีการให้กู้ยืมแก่กิจการที่กล่าวและผู้ถือหุ้นในปริมาณสูง

โดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาให้กู้ยืมเงินที่รัดกุมเหมาะสมหรือให้กู้ยืมเงินในลักษณะเอื้อ

ประโยชน์ให้แก่กิจการเหล่านี้ หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็นประกันอย่าง

รอบคอบ ส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้กู้ยืมเงินนั้น ดังนั้น เพื่อพิทักษ์

รักษาผลประโยชน์ของประชาชนอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๖ (๓) และ ๒๖ (๔) (จ) แห่ง

พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒

ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจ

หลักทรัพย์ และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ พ.ศ. ๒๕๒๖ ธนาคารแห่งประเทศไทยออก

ข้อกำหนดดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ในหนังสือฉบับนี้

"บริษัท" หมายความว่า บริษัทเงินทุน หรือบริษัทเครดิตฟองซิเอร์

"บริษัทจำกัด" หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและ

พาณิชย์ บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัดห้างหุ้น

ส่วนสามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น

"ผู้ที่เกี่ยวข้อง" หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งใน

ลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้

(๑) เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม

(๒) เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม

(๓) เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการ

จัดการ

(๔) เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม

คะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น

(๕) เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม

การแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ

(๖) เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)

(๗) เป็นบริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)

(๘) เป็นตัวการหรือตัวแทน

ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ ๒๐ ขึ้นไปของจำนวน

หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้น

เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว

"บริษัทแม่" หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัท

จำกัดอื่น

"บริษัทลูก" หมายความว่า

(๑) บริษัทจำกัดที่มีบริษัทอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น

(๒) บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด

"บริษัทร่วม" หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน

"อำนาจควบคุมกิจการ" หมายความว่า

(๑) การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวน

หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรือ

(๒) การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น

ของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใด หรือ

(๓) การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่

กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง

ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ ๒๐ ขึ้นไปของจำนวน

หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม ในสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้น

ดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น

"สมาชิกในครบครัวที่ใกล้ชิด" หมายความว่า พี่ น้อง ลุง ป้า น้า อา รวมทั้งคู่

สมรสและบุตรของบุคคลดังกล่าว

"กิจการที่บริษัท หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจ

ในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง" หมายความว่า

(๑) กิจการที่บริษัท หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มี

อำนาจในการจัดการของบริษัท หรือผู้ที่เกี่ยวข้องหรือสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดของบุคคลที่

กล่าวข้างต้น ถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของกิจการนั้น

หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในกิจการนั้น

(๒) บริษัทร่วมของบริษัท

(๓) กิจการที่มีกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการ

จัดการของบริษัท เป็นกรรมการในกิจการนั้น

"ผู้ถือหุ้น" หมายความว่า

(๑) บุคคลที่ถือหุ้นในบริษัทไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินร้อยละ ๑๐ ของ

จำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทโดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือ โดยผู้ที่เกี่ยวข้องและ

สมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย

(๒) บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทรวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้องและสมาชิก

ในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย

(๓) บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้น

ที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น

"ธุรกิจทางการเงิน" หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจ

ธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเช่าซื้อ ธุรกิจลิสซิ่ง

ธุรกิจประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอน โดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่เกิด

จากการจำหน่ายสินค้า เป็นต้น

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือกรรมการ

หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง

หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทในปริมาณเกินสมควร

การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควร หมายความว่า การให้กู้ยืมเงิน

หรือลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างร่วมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ ๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของบริษัท หรือร้อยละ ๕๐ ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัทจำกัดนั้น หรือ

ร้อยละ ๒๕ ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้นแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า และให้กู้ยืมเงินแก่

หรือลงทุนในทุกรายรวมกันเกินร้อยละ ๒๐ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของบริษัท

ทั้งนี้ การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ไม่รวมถึงการให้กู้ยืมเงินหรือลง

ทุนในธุรกิจทางการเงิน ธุรกิจที่ลงทุนเนื่องจากการควบรวมกิจการ การแยกธุรกิจและการปรับโครง

สร้างหนี้ซึ่งบริษัทหรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของ

บริษัทนั้นไม่ได้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องในธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้

ในกรณีที่บริษัทใดได้ให้กู้เงินหรือลงทุนเกินอัตราส่วนที่กล่าวข้างต้นก่อนวันที่ใน

หนังสือฉบับนี้และไม่ใช้เป็นการให้กู้ยืมเงินที่มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจากปกติดังกล่าว

ในข้อ ๓ ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้ แต่จะให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนเพิ่มขึ้นอีกไม่ได้และให้บริษัททยอย

ลดอัตราส่วนลงเหลือไม่เกินอัตราที่กำหนดตามวรรคสองเมื่อการให้กู้ยืมครบกำหนดตามสัญญา ยกเว้นกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นไว้แล้ว ให้ธนาคาร

พาณิชย์ปฏิบัติตามนั้น หรือกรณีที่เป็นเงินให้กู้ยืมเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนในกิจการที่ประกอบ

ธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออก ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้อีก ๓ ปี นับแต่วันที่ในหนังสือ

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ให้บริษัทระงับการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัท หรือ

กรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผล

ประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไป

จากปกติ

การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้ให้ถือว่า มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ

ผิดไปจากปกติ

(๑) การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนโดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงาน

ของธุรกิจหรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ

(๒) การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น

เช่น เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกันหรือไม่มีการ

จดจำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกัน ไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตาม

กฎหมาย เป็นต้น

(๓) การให้กู้ยืมเงินแก่กิจการที่มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนสูงผิดไปจากปกติ

สำหรับธุรกิจประเภทเดียวกัน

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ ให้บริษัทจัดทำนโยบายการให้กู้ยืมเงินแก่หรือลงทุนในกิจการที่บริษัท

หรือกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจในการจัดการของบริษัทนั้นมีผล

ประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือให้กู้ยืมเงินแก่ผู้ถือหุ้นของบริษัท โดยจะต้องมีข้อกำหนดอย่างน้อยดังต่อไป

นี้

(๑) ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในประกาศธนาคาร

แห่งประเทศไทย ลงวันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่อง การปฏิบัติเกี่ยวกับการรับและจ่ายเงิน การ

ตรวจสอบและการควบคุมภายในของบริษัทเงินทุนและบริษัทเครดิตฟองซิเอร์

(๒) การให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะ

กรรมการบริษัทด้วยมติเป็นเอกฉันท์

(๓) ห้ามกรรมการ หรือผู้จัดการ หรือพนักงานหรือบุคคลผู้มีอำนาจใน

การจัดการของบริษัทที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการให้กู้ยืมเงินเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติการให้

กู้ยืมเงินนั้น

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา

เป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔

หม่อมราชวงศ์ปรีดียาธร เทวกุล

ผู้ว่าการ

ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก. ๒๕๔๔/พ๘๘ง/๔๒/๑๑ กันยายน ๒๕๔๔]

พรพิมล/พิมพ์

๒๔ เม.ย ๒๕๔๕