Điều 5. Công tác thông tin, tuyên truyền và giám sát cộng đồng về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu
1. Công tác thông tin, tuyên truyền về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu nhằm nâng cao nhận thức của nhân dân, tăng cường sự hiểu biết về an toàn hạt nhân, an toàn bức xạ và an ninh hạt nhân, đồng thời tạo sự đồng thuận của xã hội về chủ trương đầu tư xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu và thúc đẩy văn hóa an toàn, văn hóa an ninh.
2. Nguyên tắc thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền và giám sát cộng đồng:
a) Bảo đảm công khai, minh bạch, chính xác, kịp thời và khách quan trong cung cấp thông tin, tiếp nhận và trả lời ý kiến của nhân dân;
b) Thực hiện theo cơ chế hai chiều, tiếp thu ý kiến từ cộng đồng để điều chỉnh chính sách, kế hoạch phù hợp;
c) Bảo đảm nhân dân được tiếp cận thông tin về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, đồng thời tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước;
d) Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, tổ chức vận hành và các tổ chức có liên quan trong việc cung cấp thông tin chính thống;
đ) Thực hiện thông tin trong tình huống khẩn cấp bảo đảm tính thống nhất, chính xác, hướng dẫn hành động bảo vệ an toàn cho nhân dân.
3. Nội dung thông tin, tuyên truyền:
a) Giới thiệu về công nghệ, các biện pháp bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân và bảo vệ môi trường;
b) Cung cấp thông tin về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe con người;
c) Phổ biến quy định pháp luật về năng lượng nguyên tử, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm an toàn và an ninh nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;
d) Hướng dẫn công chúng về các biện pháp ứng phó sự cố, cơ chế cảnh báo và quy trình sơ tán trong trường hợp khẩn cấp;
đ) Thông báo định kỳ về tình trạng an toàn, kết quả quan trắc phóng xạ môi trường xung quanh nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;
e) Nâng cao hiểu biết về lợi ích của nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu.
4. Hình thức thông tin, tuyên truyền:
a) Công bố thông tin chính thức trên các phương tiện truyền thông đại chúng và trên nền tảng số của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức vận hành;
b) Tổ chức hội nghị, hội thảo, diễn đàn, trưng bày và triển lãm chuyên đề; biên soạn, phát hành tài liệu, ấn phẩm và phim ngắn; triển khai các hoạt động thông tin, tuyên truyền theo hình thức kết hợp hài hòa giữa phương thức truyền thống và phương thức hiện đại; thực hiện tham vấn cộng đồng đối với nhà máy điện hạt nhân và lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu;
c) Xây dựng các chương trình giáo dục, phổ biến kiến thức về năng lượng nguyên tử.
5. Cơ chế tiếp nhận, xử lý ý kiến phản ánh và giám sát của nhân dân, cộng đồng dân cư về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân được thực hiện theo các nội dung sau đây:
a) Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, thiết lập hệ thống tiếp nhận ý kiến phản ánh, kiến nghị của nhân dân và cộng đồng dân cư;
b) Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận ý kiến, cơ quan tiếp nhận thông tin có trách nhiệm phản hồi sơ bộ cho tổ chức, cá nhân gửi ý kiến; trong thời hạn 30 ngày làm việc phải trả lời bằng văn bản hoặc thông báo công khai về kết quả xử lý; trường hợp đặc biệt phức tạp, thời hạn xử lý không quá 45 ngày và phải thông báo lý do gia hạn;
c) Cộng đồng dân cư nơi đặt nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu có quyền cử đại diện tham gia giám sát thông qua Ban giám sát cộng đồng được thành lập theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Ban giám sát cộng đồng có quyền yêu cầu tổ chức vận hành cung cấp thông tin định kỳ về an toàn, số liệu quan trắc môi trường, xử lý chất thải; tham gia cùng cơ quan quản lý nhà nước trong một số đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất; đề xuất, khuyến nghị bằng văn bản gửi Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
d) Chủ đầu tư, tổ chức vận hành và cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm công khai trên phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử các thông tin liên quan đến an toàn hạt nhân, sự cố (nếu có) và kết quả xử lý ý kiến của nhân dân;
đ) Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì giám sát chung; Ủy ban nhân dân, Ủy ban mặt trận tổ quốc cấp tỉnh, chịu trách nhiệm phối hợp trực tiếp với cộng đồng dân cư; tổ chức vận hành có trách nhiệm thường xuyên đối thoại với nhân dân địa phương ít nhất 02 lần/năm và tổ chức đối thoại đột xuất khi có sự cố hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
6. Trách nhiệm thực hiện:
a) Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm xây dựng, triển khai kế hoạch thông tin, tuyên truyền về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu; công bố thông tin về giám sát an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân; kết quả quan trắc phóng xạ môi trường và hướng dẫn ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân;
b) Bộ Công Thương có trách nhiệm thông tin về quy hoạch phát triển, chủ trương đầu tư, chính sách hỗ trợ phát triển điện hạt nhân;
c) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm định hướng nội dung truyền thông đại chúng về nhà máy điện hạt nhân, ngăn chặn thông tin sai lệch, kích động, gây hoang mang dư luận;
d) Chủ đầu tư, tổ chức vận hành có trách nhiệm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, công khai, kịp thời về tình trạng vận hành, kế hoạch bảo trì, nâng cấp, kết quả an toàn vận hành và phối hợp xử lý thông tin sai lệch (nếu có);
đ) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi có nhà máy điện hạt nhân có trách nhiệm tuyên truyền tại địa phương, đối thoại với nhân dân, tiếp nhận phản ánh và xử lý thông tin tại địa phương;
e) Các tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin theo quy định và hỗ trợ công tác thông tin, tuyên truyền khi được yêu cầu.
7. Kinh phí thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền của các cơ quan quản lý nhà nước theo quy định tại khoản 6 Điều này được bảo đảm từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch chi thường xuyên và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.