Điều 9. Đánh giá khả năng chịu tải của sông
1. Nguyên tắc đánh giá khả năng chịu tải của sông:
Khả năng chịu tải của đoạn sông phụ thuộc vào chất ô nhiễm cần quan tâm, lưu lượng và tải lượng chất ô nhiễm đi qua đoạn sông. Phương pháp đánh giá khả năng chịu tải của đoạn sông được dựa trên mối liên hệ giữa các nguồn thải điểm, nguồn thải diện, tải lượng của từng thông số chất lượng nước hiện có trong nguồn nước, lưu lượng chất ô nhiễm mất đi do các quá trình biến đổi xảy ra trong đoạn sông.
2. Xây dựng kịch bản tính toán:
a) Kịch bản cơ sở: Là kịch bản được xây dựng để tính toán khả năng chịu tải trên cơ sở lưu lượng dòng chảy trung bình mùa cạn và tải lượng tối đa của thông số chất lượng nước mặt khi tính theo giá trị giới hạn quy định trong quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước mặt tương ứng với mức phân loại theo hiện trạng chất lượng nước tại thời điểm đánh giá, được quy định chi tiết tại khoản 1 Điều 10 Thông tư này;
b) Kịch bản theo mục đích sử dụng nước: Là kịch bản được xây dựng để tính toán sức chịu tải dựa trên lưu lượng dòng chảy trung bình mùa cạn và tải lượng tối đa của thông số chất lượng nước mặt khi tính theo giá trị giới hạn của mức phân loại tương ứng phù hợp với mục đích sử dụng nước trong quy chuẩn kỹ thuật về chất lượng nước mặt.
3. Phương pháp đánh giá trực tiếp:
Công thức đánh giá: Ltn = Ltđ - Lnn
Trong đó:
Ltn là khả năng chịu tải đối với từng thông số ô nhiễm, đơn vị tính là kg/ngày;
Ltđ là tải lượng tối đa của từng thông số chất lượng nước mặt đối với đoạn sông và được xác định theo quy định tại Điều 10 Thông tư này, đơn vị tính là kg/ngày;
Lnn là tải lượng của từng thông số chất lượng nước hiện có trong nguồn nước của đoạn sông và được xác định theo quy định tại Điều 11 Thông tư này, đơn vị tính là kg/ngày.
4. Phương pháp đánh giá gián tiếp:
Công thức đánh giá: Ltn = Ltđ - Lnn - Ltt + NPtđ
Trong đó:
Ltn là khả năng chịu tải đối với từng thông số ô nhiễm, đơn vị tính là kg/ngày;
Ltđ là tải lượng tối đa của từng thông số chất lượng nước mặt đối với đoạn sông và được xác định theo quy định tại Điều 10 Thông tư này, đơn vị tính là kg/ngày;
Lnn là tải lượng của thông số chất lượng nước hiện có trong nguồn nước của đoạn sông và được xác định theo quy định tại Điều 11 Thông tư này, đơn vị tính là kg/ngày;
Ltt là tải lượng thông số ô nhiễm có trong nguồn nước thải và được xác định theo quy định tại Điều 12 Thông tư này, đơn vị tính là kg/ngày;
NPtđ là tải lượng cực đại của thông số ô nhiễm mất đi do các quá trình biến đổi xảy ra trong đoạn sông, đơn vị tính là kg/ngày. Giá trị NPtđ phụ thuộc vào từng chất ô nhiễm, đặc điểm của từng nguồn nước, điều kiện địa hình và được xác định căn cứ điều kiện thực tế, hoặc có thể không tính đến trong trường hợp không đủ dữ liệu tin cậy để đánh giá.
5. Đánh giá bằng phương pháp mô hình:
a) Căn cứ đặc điểm về dòng chảy của đoạn sông, dòng sông hoặc của cả hệ thống sông, thông tin số liệu về dòng chảy, chất lượng nước và các nguồn thải thì cơ quan có thẩm quyền công bố khả năng chịu tải theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Thông tư nay xem xét, quyết định lựa chọn mô hình phù hợp để đánh giá;
b) Mô hình sử dụng để đánh giá khả năng chịu tải của sông phải có tính năng mô phỏng chế độ thủy lực và mô phỏng chất lượng nước phù hợp với các tính toán chất lượng nước, tính toán khả năng tự làm sạch khi mà các phản ứng sinh hóa có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả tính;
c) Mô hình sử dụng để đánh giá khả năng chịu tải của sông phải được hiệu chỉnh, kiểm chứng trước khi sử dụng;
d) Việc mô phỏng chế độ thủy lực phải thiết lập được mạng lưới tính toán và mặt cắt, thiết lập điều kiện biên;
đ) Việc mô phỏng chất lượng nước phải thiết lập dữ liệu đầu vào bao gồm: hệ thống mạng lưới sông; điều kiện biên; dữ liệu nguồn ô nhiễm điểm và nguồn ô nhiễm diện;
e) Việc mô phỏng chất lượng nước phải mô phỏng được quá trình khuếch tán, biến đổi của các chất ô nhiễm trong môi trường nước;
g) Kết quả mô phỏng chất lượng nước của mô hình được sử dụng để đánh giá khả năng chịu tải của sông theo công thức tính toán quy định tại khoản 3 Điều này.